Ἡ ὀρεινὴ Ζουμπάτα τῶν Πατρῶν, ἑόρτασε τὴν μνήμη (ἐκ μεταθέσεως), τοῦ ἡρωικοῦ καὶ ἁγίου τέκνου της, Ἐθνοϊερομάρτυρος Μητροπολίτου Δέρκων Γρηγορίου, ὁ ὁποῖος ἐγεννήθη τὸ 1750, σ΄ αὐτὸν τὸν ἱστορικὸ τόπο, ἀπὸ τοὺς εὐσεβεῖς γονεῖς του Κανέλλο καὶ Μαλάμω.

Ἡ πορεία του συγκλονιστική, ἡ ἀγάπη του γιὰ τὴν Πατρίδα παραδειγματική, ἡ πίστη του στὸν ἀληθινὸ Θεό θυσιαστική. Σὲ ἡλικία 27 ἐτῶν ἐχειροτονήθη Μητροπολίτης Λακεδαιμονίας. Ἀγωνίστηκε γιὰ τὴν Πίστη καὶ τὸ Γένος. Φυλακίστηκε ἀπὸ τοὺς Τούρκους στὶς φοβερὲς φυλακές της Τριπολιτςᾶς. Κατεστάθη ἀπὸ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο Μητροπολίτης Βιδύνης (περιοχὴ Βουλγαρίας, ἡ ὁποία ἀνῆκε τότε στὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο) καὶ ἐκεῖ ἀγωνίστηκε γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία καὶ τὴν ἐλευθερία τῆς Πατρίδος. Τέλος κατεστάθη Μητροπολίτης Δέρκων τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὅπου ἔλαμψε ὥσπερ φαεινὸς ἀστήρ, ἀξιωθεὶς μαρτυρίων στὶς φυλακὲς τῆς Κωνσταντινουπόλεως μὲ ἄλλους Ἀρχιερεῖς καὶ ἐν τέλει μαρτυρικοῦ θανάτου δι΄ ἀπαγχονισμοῦ, στὶς 3 Ἰουνίου 1821.

Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρῶν, ἀνέδειξε τὴν ἡρωϊκὴ αὐτὴ προσωπικότητα, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς ἐν Πάτραις Ἀρχιερατείας του. Ἔστησε τὴν προτομὴ τοῦ Ἐθνοϊερομάρτυρος Ἱεράρχου, στὴν γενέτειρά του Ζουμπάτα καὶ ὥρισε νὰ τιμᾶται ἡ μνήμη του, κάθε χρόνο ἐκεῖ, τὴν δεύτερη Κυριακὴ τοῦ Ἰουλίου.

Μὲ τὴν συμπλήρωση 200 ἐτῶν ἀπὸ τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821, ὁ Ἐθνοϊερομάρτυς Γρηγόριος Δέρκων, κατετάγη ἐπισήμως στὶς δέλτους τῶν Ἁγίων. Στὴ Ζουμπάτα, ἐθεμελιώθη καὶ ἀνεγείρεται , ὡραιότατος πρὸς τιμήν του Ναός.

Στὴν Πάτρα ἡ μνήμη του τιμᾶται στὶς 3 Ἰουλίου καὶ στὸ χωριό του, τήν β’ Κυριακὴ τοῦ Ἰουλίου, ἑκάστου ἔτους.

Ἔτσι τὴν Κυριακή 12 Ἰουλίου ἐ. ἔ, ὁ Σεβασμιώτατος, ἀνῆλθε στὴ Ζουμπάτα καὶ ἐλειτούργησε στὸν Ἱερὸ Ναὸ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, ἐπὶ τῇ Ἱερᾷ Μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Δέρκων. Πλῆθος πιστῶν, συμμετεῖχε στοὺς λαμπρούς ἑορτασμοὺς (Θεία Λειτουργία, Λιτανεία, κατάθεση στεφάνων). Παρέστησαν, ὁ Ἀντιπεριφερειάρχης κ. Φωκίων Ζαΐμης, ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πατρῶν κ. Χρῖστος Πατούχας, ὁ Πρόεδρος τοῦ Πολιτιστικοῦ Συλλόγου Μοίρα – Ζουμπάτας κ. Κωνσταντῖνος Ἀγγελόπουλος, τὸν ὁποῖον εὐχαρίστησε ἰδιαιτέρως ὁ Σεβασμιώτατος γιὰ τὴν δραστηριότητα τοῦ καὶ τὴν συνεργασία του μὲ τὴν Ἱερὰ Μητρόπολη, ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Μοίρα – Ζουμπάτας, Πρόεδροι ἄλλων Συλλόγων καὶ Ἐκπρόσωποι Ἀρχῶν καὶ Φορέων.

Στὴν ὁμιλία του ὁ Σεβασμιώτατος, ἐξῆρε τὴν προσωπικότητα τοῦ μαρτυρικοῦ καί, Ἁγίου Ἱεράρχου, μίλησε γιὰ τὶς θυσίες τοῦ Κλήρου καὶ τὴν προσφορὰ τῆς Ἐκκλησίας, στὸν ὑπὲρ τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς Ἑλλάδος ἀγῶνα, κατὰ τὰ μαῦρα χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας καὶ στὴν ἀνάγκη διατήρησης ζωντανῆς της μνήμης καὶ τῆς Ἱερᾶς παρακατάθηκης, τὴν ὁποίαν ἐκεῖνοι μᾶς ἄφησαν.

Ματὰ τὴν Θεία Λειτουργία, σχηματίστηκε λιτανευτικὴ πομπή, μὲ τὴν Εἰκόνα τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Δέρκων, ἡ ὁποία κατέληξε στὸν τόπο, ὅπου ἡ προτομή τοῦ Ἐθνοϊερομάρτυρος. Ἐκεῖ ἀνεπέμφθη δέησις, κατετέθησαν στέφανοι καὶ ἐψάλη ὁ Ἐθνικὸς Ὕμνος.