Κυριακή 30 Αυγούστου 2026
Άγιος Αλέξανδρος Πατριάρχης Κωνσταντινοπόλεως της Τριάδος ο πρόμαχος. Μυργιώτης Παναγιώτης Μαθηματικός
Ο Άγιος Αλέξανδρος ήταν εξέχουσα θρησκευτική προσωπικότητα και λαμπρός Πατριάρχης της Πόλης. Γεννήθηκε στην αγιοτόκο Μικρά Ασία περίπου το 239 μΧ από ευσεβείς γονείς, οι οποίοι φρόντισαν να τον μεγαλώσουν χριστιανικά. Η εποχή ήταν δύσκολη για τους Χριστιανούς. Η καταρρέουσα ειδωλολατρία με τη βοήθεια της πολιτείας διώκει τους Χριστιανούς. Ο Αλέξανδρος σε παιδική ηλικία βίωσε τους διωγμούς του Δέκιου (249-251),του Βαλεριανού (257-260), τους πιο φοβερούς από όλους, του Διοκλητιανού (303-305) και τέλος του Γαλερίου και Μαξιμιανού (305-313).Εξασκήθηκε στην τέχνη να αποκρύπτει και να περιθάλπει διωκόμενους χριστιανούς και μάρτυρες.
Με σμιλευμένη την καρδιά του από την αγάπη για τον Χριστό βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη να υπηρετεί τον γερασμένο και ασθενή Αρχιεπίσκοπο Μητροφάνη, ο οποίος τον χειροτόνησε διάκονο και στη συνέχεια ιερέα. Η Κωνσταντινούπολη , τότε, ονομαζότανε Βυζάντιο και δεν έχει την αίγλη που απέκτησε αργότερα όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος την ανακηρύσσει πρωτεύουσα της απέραντης Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.
Ο Αλέξανδρος διακρίνεται για την ευσέβεια, την εργατικότητα και παλεύει για να διατηρηθεί ανόθευτη η Ορθόδοξη πίστη από τις αιρέσεις. Με τους πύρινους λόγους του προφύλαξε πολλούς χριστιανούς από αυτές. Ο Μητροφάνης αναγνωρίζοντας τις ικανότητες και τις αρετές του Αλεξάνδρου τον είχε έμπιστο συνεργάτη και του ανέθετε όλες τις σοβαρές και επείγουσες αποστολές.
Όταν ο πρεσβύτερος Αλέξανδρος ήταν 63 ετών εμφανίζεται η αίρεση του Αρειανισμού. Ο αιρεσιάρχης Άρειος , πρεσβύτερος της εκκλησίας της Αλεξανδρείας, δίδασκε πράγματα βλάσφημα, ανατρέποντας ολόκληρο το θεολογικό οικοδόμημα της αρχαίας εκκλησίας. Αμφισβητούσε την θεότητα του ένσαρκου Λόγου του Θεού, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Η αίρεση απειλούσε όχι μόνο την γνησιότητα αλλά και την ύπαρξη της Εκκλησίας. Ο πρώτος Χριστιανός αυτοκράτορας Μέγας Κωνσταντίνος για να αντιμετωπίσει την αίρεση του Αρειανισμού συγκαλεί στη Νίκαια της Βιθυνίας την πρώτη Οικουμενική Σύνοδο το 325 μ.Χ.
Ο Μητροφάνης δεν μπορούσε να παραστεί (γήρας και ασθένεια) ορίζει τον πρεσβύτερο Αλέξανδρο ως αντιπρόσωπό του. Ο Αλέξανδρος είχε κάνει ήδη αγώνες . Στη σύνοδο ο Αλέξανδρος συντάχθηκε με την ομάδα των μεγάλων Ιεραρχών Αθανάσιο, Σπυρίδωνα, Νικόλαο, κ.α. κατατροπώνοντας τον φοβερό αιρεσιάρχη Άρειο. Διατρανώνονται τα ορθόδοξα δόγματα και ο Άρειος καταδικάζεται. Η Σύνοδος συντάσσει τα 7 πρώτα άρθρα του Συμβόλου της Πίστεως δηλαδή του « Πιστεύω».
Ο Αλέξανδρος μετά το τέλος της Συνόδου τρέχει να ενημερώσει τον Μητροφάνη, ο οποίος τον υποδέχεται με χαρά και με δάκρυα για την νίκη της Ορθοδοξίας και του αναθέτει νέα αποστολή. Ο Αλέξανδρος σε μεγάλη ηλικία, 84 ετών, δέχεται την αποστολή να ενημερώσει τις άλλες εκκλησίες για τις αποφάσεις της Συνόδου. Πράγματι, ο Άγιος περιοδεύει όλη την Ελλάδα, την Ιλλυρία (Αλβανία), τη Σερβία και άλλες βαλκανικές πόλεις για να κατηχήσει σχετικά με το «Πιστεύω» που είχε συντάξει η Σύνοδος.
Εν τω μεταξύ ο Αρχιεπίσκοπος Μητροφάνης διάγει το 117ο έτος της ηλικίας του. Αρρωσταίνει βαριά και κοιμάται τον Ιούνιο του 325. Φρόντισε πριν την κοίμησή του να ζητήσει να τον διαδεχθεί ο πρεσβύτερος Αλέξανδρος και εξασφάλισε και τη σύμφωνη γνώμη του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου. Η επισκοπή προβιβάζεται σε πρωτόθρονη Εκκλησία, διότι ή Κωνσταντινούπολη έγινε η νέα πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.
Ο Άγιος Αλέξανδρος δέχεται με αίσθημα ευθύνης την νέα θέση ως μια διακονία προς την Εκκλησία και τον Χριστό, τον οποίο υπηρέτησε σε όλη την διάρκεια της επίγειας ζωής του. Δεν επηρεάστηκε από τη λαμπρότητα του αξιώματός του, συνέχισε τον αγώνα για την Ορθοδοξία, πολεμώντας τις αιρέσεις και εξασκώντας την φιλανθρωπία. Υπηρέτησε την Εκκλησία, ως πρώτος Πατριάρχης, έως το 337.
Υπήρξε υπόδειγμα Πατριάρχου και κληρικού. Πολλά έχουμε να ωφεληθούμε από την αγία του βιωτή. Κληρικοί και λαϊκοί. Υπακοή και αγώνας.
Η Αγία μας εκκλησία τον ανακήρυξε Άγιο και όρισε η μνήμη του να τιμάται την 30ή Αυγούστου κάθε έτους.
Λειτουργικά κείμενα
Απολυτίκιο Ήχος γ´. Την ωραιότητα
Μύσται οὐράνιοι ἀποδεικνύμενοι, θεῖοι ἐκφάντορες τῷ κόσμῳ ὤφθητε, τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ, ποιμάναντες θεαρέστως, ἱερὲ Ἀλέξανδρε, τῆς Τριάδος ὁ πρόμαχος, Ἰωάννη ἔνδοξε, ὁ τῆς χάριτος τρόφιμος, καὶ Παῦλε Ἱερέων ἀκρότης, ὅθεν ὑμᾶς ἀνευφημοῦμεν.
Κοντάκιο. Ήχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Τὴν τριάδα σήμερον, Ἱεραρχῶν τῶν Ὁσίων, ἱεροῖς ἐν ᾄσμασιν, ἐγκωμιάσωμεν πάντες• οὗτοι γὰρ, ὡς οἰκονόμοι τῶν ἀπορρήτων, νέμουσι, χάριν ἀέναον τοῖς βοῶσιν, ὦ Ἀλέξανδρε παμμάκαρ, καὶ Ἰωάννη, σὺν Παύλῳ χαίρετε.
Μεγαλυνάριο. Χαίροις των Πατέρων τριὰς σεπτή, Ἀλέξανδρε μάκαρ, συν τῷ Παύλῳ τῷ εὐκλεεῖ, καὶ τῷ Ἰωάννη, ἡ τρίφωτος λυχνία, ἡ πᾶσαν Ἐκκλησίαν, καταπυρσεύουσα.
Με σμιλευμένη την καρδιά του από την αγάπη για τον Χριστό βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη να υπηρετεί τον γερασμένο και ασθενή Αρχιεπίσκοπο Μητροφάνη, ο οποίος τον χειροτόνησε διάκονο και στη συνέχεια ιερέα. Η Κωνσταντινούπολη , τότε, ονομαζότανε Βυζάντιο και δεν έχει την αίγλη που απέκτησε αργότερα όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος την ανακηρύσσει πρωτεύουσα της απέραντης Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.
Ο Αλέξανδρος διακρίνεται για την ευσέβεια, την εργατικότητα και παλεύει για να διατηρηθεί ανόθευτη η Ορθόδοξη πίστη από τις αιρέσεις. Με τους πύρινους λόγους του προφύλαξε πολλούς χριστιανούς από αυτές. Ο Μητροφάνης αναγνωρίζοντας τις ικανότητες και τις αρετές του Αλεξάνδρου τον είχε έμπιστο συνεργάτη και του ανέθετε όλες τις σοβαρές και επείγουσες αποστολές.
Όταν ο πρεσβύτερος Αλέξανδρος ήταν 63 ετών εμφανίζεται η αίρεση του Αρειανισμού. Ο αιρεσιάρχης Άρειος , πρεσβύτερος της εκκλησίας της Αλεξανδρείας, δίδασκε πράγματα βλάσφημα, ανατρέποντας ολόκληρο το θεολογικό οικοδόμημα της αρχαίας εκκλησίας. Αμφισβητούσε την θεότητα του ένσαρκου Λόγου του Θεού, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Η αίρεση απειλούσε όχι μόνο την γνησιότητα αλλά και την ύπαρξη της Εκκλησίας. Ο πρώτος Χριστιανός αυτοκράτορας Μέγας Κωνσταντίνος για να αντιμετωπίσει την αίρεση του Αρειανισμού συγκαλεί στη Νίκαια της Βιθυνίας την πρώτη Οικουμενική Σύνοδο το 325 μ.Χ.
Ο Μητροφάνης δεν μπορούσε να παραστεί (γήρας και ασθένεια) ορίζει τον πρεσβύτερο Αλέξανδρο ως αντιπρόσωπό του. Ο Αλέξανδρος είχε κάνει ήδη αγώνες . Στη σύνοδο ο Αλέξανδρος συντάχθηκε με την ομάδα των μεγάλων Ιεραρχών Αθανάσιο, Σπυρίδωνα, Νικόλαο, κ.α. κατατροπώνοντας τον φοβερό αιρεσιάρχη Άρειο. Διατρανώνονται τα ορθόδοξα δόγματα και ο Άρειος καταδικάζεται. Η Σύνοδος συντάσσει τα 7 πρώτα άρθρα του Συμβόλου της Πίστεως δηλαδή του « Πιστεύω».
Ο Αλέξανδρος μετά το τέλος της Συνόδου τρέχει να ενημερώσει τον Μητροφάνη, ο οποίος τον υποδέχεται με χαρά και με δάκρυα για την νίκη της Ορθοδοξίας και του αναθέτει νέα αποστολή. Ο Αλέξανδρος σε μεγάλη ηλικία, 84 ετών, δέχεται την αποστολή να ενημερώσει τις άλλες εκκλησίες για τις αποφάσεις της Συνόδου. Πράγματι, ο Άγιος περιοδεύει όλη την Ελλάδα, την Ιλλυρία (Αλβανία), τη Σερβία και άλλες βαλκανικές πόλεις για να κατηχήσει σχετικά με το «Πιστεύω» που είχε συντάξει η Σύνοδος.
Εν τω μεταξύ ο Αρχιεπίσκοπος Μητροφάνης διάγει το 117ο έτος της ηλικίας του. Αρρωσταίνει βαριά και κοιμάται τον Ιούνιο του 325. Φρόντισε πριν την κοίμησή του να ζητήσει να τον διαδεχθεί ο πρεσβύτερος Αλέξανδρος και εξασφάλισε και τη σύμφωνη γνώμη του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου. Η επισκοπή προβιβάζεται σε πρωτόθρονη Εκκλησία, διότι ή Κωνσταντινούπολη έγινε η νέα πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.
Ο Άγιος Αλέξανδρος δέχεται με αίσθημα ευθύνης την νέα θέση ως μια διακονία προς την Εκκλησία και τον Χριστό, τον οποίο υπηρέτησε σε όλη την διάρκεια της επίγειας ζωής του. Δεν επηρεάστηκε από τη λαμπρότητα του αξιώματός του, συνέχισε τον αγώνα για την Ορθοδοξία, πολεμώντας τις αιρέσεις και εξασκώντας την φιλανθρωπία. Υπηρέτησε την Εκκλησία, ως πρώτος Πατριάρχης, έως το 337.
Υπήρξε υπόδειγμα Πατριάρχου και κληρικού. Πολλά έχουμε να ωφεληθούμε από την αγία του βιωτή. Κληρικοί και λαϊκοί. Υπακοή και αγώνας.
Η Αγία μας εκκλησία τον ανακήρυξε Άγιο και όρισε η μνήμη του να τιμάται την 30ή Αυγούστου κάθε έτους.
Λειτουργικά κείμενα
Απολυτίκιο Ήχος γ´. Την ωραιότητα
Μύσται οὐράνιοι ἀποδεικνύμενοι, θεῖοι ἐκφάντορες τῷ κόσμῳ ὤφθητε, τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ, ποιμάναντες θεαρέστως, ἱερὲ Ἀλέξανδρε, τῆς Τριάδος ὁ πρόμαχος, Ἰωάννη ἔνδοξε, ὁ τῆς χάριτος τρόφιμος, καὶ Παῦλε Ἱερέων ἀκρότης, ὅθεν ὑμᾶς ἀνευφημοῦμεν.
Κοντάκιο. Ήχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Τὴν τριάδα σήμερον, Ἱεραρχῶν τῶν Ὁσίων, ἱεροῖς ἐν ᾄσμασιν, ἐγκωμιάσωμεν πάντες• οὗτοι γὰρ, ὡς οἰκονόμοι τῶν ἀπορρήτων, νέμουσι, χάριν ἀέναον τοῖς βοῶσιν, ὦ Ἀλέξανδρε παμμάκαρ, καὶ Ἰωάννη, σὺν Παύλῳ χαίρετε.
Μεγαλυνάριο. Χαίροις των Πατέρων τριὰς σεπτή, Ἀλέξανδρε μάκαρ, συν τῷ Παύλῳ τῷ εὐκλεεῖ, καὶ τῷ Ἰωάννη, ἡ τρίφωτος λυχνία, ἡ πᾶσαν Ἐκκλησίαν, καταπυρσεύουσα.
ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ 31/8 έως 6/9/2026
- 31/8 ΔΕΥΤΕΡΑ Κατάθεσις της τιμίας Ζώνης της Υπεραγίας Θεοτόκου: Θεία Λειτουργία 06:45-08:30
- 1/9 ΤΡΙΤΗ: Θεία Λειτουργία-Μικρός Αγιασμός 06:30-08:30
- 5/9 ΣΑΒΒΑΤΟ: Θεία Λειτουργία 06:45-08:45 (κάτω Ι. Ναός)
- 6/9 ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ: Θεία λειτουργία 06:45-09:45
Μετανοείτε, ήγγικεν γαρ η βασιλεία των Ουρανών Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής. Μυργιώτης Παναγιώτης Μαθηματικός
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, ο επονομαζόμενος και Βαπτιστής, είναι μεγάλη φυσιογνωμία. Ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός του απένειμε τον τίτλο αυτό λέγοντας κανείς άνθρωπος δε στάθηκε μεγαλύτερος αυτού. Ο Ιωάννης είναι σύγχρονος του Χριστού, συγγενής και ηλικιακά λίγο μεγαλύτερος από τον Θεάνθρωπο Κύριο. Ζει στο μεταίχμιο δυο εποχών. Της προ Χριστού εποχής και της μετά Χριστόν. Αποτελεί, κατά κάποιο τρόπο, τη γέφυρα που ενώνει τις δυο ιστορικές περιόδους. Είναι προφήτης που προαναγγέλλει την έλευση του Κυρίου και ο Πρόδρομος και Βαπτιστής Του. Μεγίστη τιμή και ευλογία για τον Ιωάννη να γίνει ο Βαπτιστής του Κυρίου των πάντων.
Ο Ιωάννης (εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού ονόματος Γιοχανάν, που σημαίνει «παρά Θεώ εύρον χάριν»), γιός του Ζαχαρία και της Ελισάβετ, γεννήθηκε κατά θαυμαστό τρόπο από τους υπέργηρους γονείς του. Ο ερχομός του προφητεύτηκε από τους προφήτες Ησαΐα και Μαλαχία (Ησαΐας 40,3. Μαλαχίας 3,1. Ματθαίος 3,3 και 11,13-14). Ο Θεός εισάκουσε τις προσευχές των γονιών του οι οποίοι θεωρούσαν ντροπή να είναι άτεκνοι και έστειλε άγγελο για να αναγγείλει το χαρμόσυνο γεγονός στον Ζαχαρία. Ο Ζαχαρίας χάρηκε, αλλά αμφέβαλε και δια τούτο έχασε την φωνή του μέχρι την ώρα που έγραψε στο πινάκιο το όνομα του παιδιού Ιωάννης, όπως προανήγγειλε ο άγγελος. Τον Ιωάννη αναφέρουν και οι τέσσερεις ευαγγελιστές. Περί της νεανικής ζωής του Ιωάννη και του ιδιωτικού του βίου καμία πληροφορία δεν υπάρχει εκτός της πολύ λιτής αναφοράς του Ευαγγελιστή Λουκά ότι: «το παιδίον ηύξανε και εκραταιούτο πνεύματι και ήν εν ταις ερήμοις έως ημέρας αναδείξεως αυτού προς τον Ισραήλ» (Λουκάς 1,80). Με τη λέξη «ερήμοις» χαρακτηρίζονται τα διάφορα μέρη της ίδιας της ερήμου της Ιουδαίας οι οποίες έφεραν διάφορες επιμέρους ονομασίες και ασχολούνταν με τη μελέτη των γραφών, νηστεία και προσευχή. Φορούσε μάλλινο ένδυμα από τρίχες καμήλας και στη μέση του δερμάτινη ζώνη. Η διατροφή του ήταν πολύ λιτή,
άγριο μέλι και ακρίδες (Ματθαίος 3,1-5). Προετοίμαζε τον κόσμο να υποδεκτεί τον αναμενόμενο Μεσσία, τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό. Το κήρυγμά του είχε ως κύριο άξονα αναφοράς τη ρήση «ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών». Καλούσε τους ανθρώπους σε μετάνοια και βάπτιζε τους μετανοούντας με νερό, προτυπώνοντας το βάπτισμα «δι’ ύδατος και Πνεύματος» που μας προσφέρει σήμερα ο Χριστός στην Εκκλησία. Περιέρχονταν σε όλη την περιοχή του Ιορδάνη κηρύσσοντας βάπτισμα μετανοίας (Ματθαίος 3,1. Μάρκος 1,4. Λουκάς 3,3). Το κήρυγμα του Ιωάννη προσήλκυσε πάρα πολλούς ανθρώπους . Πολλοί πήγαιναν για να τον ακούσουν από ολόκληρη την Παλαιστίνη, ακόμη πήγαν και στρατιώτες και Φαρισαίοι . Αυτό πολύ ανησύχησε το Μεγάλο Συνέδριο των Εβραίων το οποίο έστειλε αντιπροσωπεία για να πάει τι δει και να μάθει τι συνέβαινε με τον Ιωάννη, από την οποία και έλαβε ως απάντηση σχετική προφητική ρήση του Προφήτη Ησαΐα "φωνή βοώντος εν τη ερήμω, ευθύνατε την οδόν Κυρίου" (κατά Ιωάννη).
Στον Ιορδάνη ποταμό πήγε και ο Χριστός και ζήτησε από τον Ιωάννη να τον βαπτίσει. Ο Ιωάννης αρνήθηκε γιατί ήξερε ποιον είχε μπροστά του, λέγοντας πως δεν είναι άξιος ούτε τα λουριά από τα παπούτσια Του να λύσει. Ο Χριστός του απάντησε ότι έτσι έπρεπε να γίνει και ο Άγιος Ιωάννης υπάκουσε, βάπτισε τον Κύριο. Όταν ο Χριστός βαπτιζόταν τα νερά του Ιορδάνη εστράφησαν προς τα οπίσω, το Πνεύμα εφανερώθει εν είδη περιστεράς και η φωνή του Θεού Πατέρα ακούστηκε ονομάζοντας τον βαπτισθέντα Κύριο Υιό Του. Έχουμε την φανέρωση της ομοουσίου και αδιαιρέτου Αγίας Τριάδος. Του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Μετά από αυτό ο Άγιος Ιωάννης δείχνοντας τον Ιησού λέγει "Ιδέ ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου". Αυτός είναι ο αμνός που κουβαλάει στον ώμο Του τις αμαρτίες όλου του κόσμου. Τις αμαρτίες του καθενός μας, του πεπτωκότος ανθρώπου. Τον πεσμένο στην αμαρτία άνθρωπο ήλθε ο Χριστός στον κόσμο να σώσει. Τους αμαρτωλούς, όχι τους αναμάρτητους. Οι μαθητές του Αγίου Ιωάννη Ανδρέας και Ιωάννης έγιναν αργότερα μαθητές του Κυρίου (Ιωάννης 1,35-41).
Όταν ο Χριστός άρχισε να δραστηριοποιείται δημόσια με λόγους, διδασκαλίες και θαύματα ο κόσμος στράφηκε προς Αυτόν και άρχισε να εγκαταλείπει τον Ιωάννη. Ακολουθούσε το πρότυπο και εγκατέλειπε τον Πρόδρομο. Ο καθένας μας θα περίμενε ο άγιος να στεναχωρηθεί. Απεναντίας αυτός χαιρότανε πάρα πολύ. Ήταν συμπεριφορά πραγματικού χριστιανού και όχι αντίδραση ενός δασκάλου ή φιλοσόφου. Έβλεπε ο Πρόδρομος ότι ο σπόρος που έσπειρε άρχιζε να δίνει καρπούς, διότι ο Κύριος οδηγούσε τον κόσμο στη σωτηρία.
Στα κηρύγματά του έλεγχε με αυστηρότητα τις παρανομίες και την ανηθικότητα όλων, ακόμα και των δυνατών της εποχής του. Έλεγξε με δριμύτητα, δημόσια, και τον τετράρχη της Γαλιλαίας και Περαίας Ηρώδη Αντύπα, για την ανήθικη ζωή του. Ζούσε παράνομα με τη σύζυγο του ζώντος αδελφού του Ηρώδη Φιλίππου, την Ηρωδιάδα (Μάρκος 6,18. Λουκάς 3,19). «Οὐκ ἐξεστὶ σοὶ ἔχειν, τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου». Δεν σου επιτρέπεται από το νόμο του Θεού να έχεις τη γυναίκα του αδελφού σου, ο όποιος ζει ακόμα. Ο Ηρώδης θεωρούσε τον Ιωάννη δίκαιο και άγιο άνθρωπο και φοβόταν να τον τιμωρήσει από τις αντιδράσεις του κόσμου. Παρά ταύτα αναγκάστηκε να το κάνει όταν δεσμεύτηκε στη Σαλώμη, την κόρη της Ηρωδιάδας, να της κάνει ως δώρο ό,τι του ζητήσει. Γιατί πρότεινε αυτό ο Ηρώδης;; Γιατί η Σαλώμη χόρεψε πάρα πολύ λάγνα και προκλητικά στα γενέθλιά του και υπό την επήρεια του οίνου και της σαρκικής απόλαυσης. Αυτή συμβουλεύτηκε την μητέρα της Ηρωδιάδα, η οποία βρήκε την ευκαιρία να απαλλαγεί από τον Άγιο, ο οποίος την έλεγχε για τον έκλυτο βίο της. Συζούσε με άλλον παρά το γεγονός ότι ο άνδρας της ζούσε. Η Ηρωδιάδα συμβούλευσε την κόρη της να ζητήσει την κεφαλή του Αγίου επί πίνακι, όπως μας πληροφορούν οι ευαγγελιστές Ματθαίος (14,3-11) και Μάρκος (6,17-29). Έτσι, ο Ηρώδης ακούγοντας την επιθυμία της Σαλώμης διέταξε τον αποκεφαλισμό του Αγίου. Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος βρήκε μαρτυρικό θάνατο και παρέδωσε τη ψυχή του στον Κύριο. Το σώμα του ενταφιάστηκε από τους μαθητές του (Ματθαίος 14,12. Μάρκος 6,29), οι οποίοι μετά πήγαν να αναγγείλουν το θλιβερό γεγονός στον Ιησού (Ματθαίος 14,12). Η κεφαλή του μετά από εντολή της Ηρωδιάδας, ενταφιάστηκε κοντά στο ανάκτορο του Ηρώδη στη Μαχαιρούντα, όπου βρέθηκε από δύο μοναχούς που είδαν τον Άγιο στο όνειρό τους. Η κεφαλή του Αγίου Ιωάννη χάθηκε άλλες δύο φορές και όταν βρέθηκε μεταφέρθηκε οριστικά στην Κωνσταντινούπολη.
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος συγκαταλέχθηκε στην χορεία των μεγάλων Αγίων της Εκκλησίας μας και η μνήμη του τιμάται στις 7 Ιανουαρίου. Αξίζει να σημειωθεί, η Εκκλησία αναφέρει πάντα το όνομα του Αγίου μετά την Παναγία και βρίσκεται πάνω από κάθε άλλο Άγιο της Εκκλησίας μας, σύμφωνα με το λόγο του Κυρίου «Αλήθεια σας λέω δεν έχει εγερθεί μεταξύ των γεννημένων από γυναίκες μεγαλύτερος από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή» (Ματθ. 11,11). Αναγνωρίζεται ως ο μεγαλύτερος των Προφητών όπως αναφέρεται στο Απολυτίκιό του. Ονομάστηκε Βαπτιστής του λαού και του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό. Υπήρξε Μάρτυρας γιατί αποκεφαλίστηκε επισφραγίζοντας το έργο του με το αίμα του. Υπήρξε μέγας ασκητής της ερήμου, τρεφόμενος με ακρίδες και μέλι άγριο, σαν να ήταν πουλί. Γι’ αυτό σε πολλές εικόνες της βυζαντινής αγιογραφίας ο Άγιος εικονίζεται με δυο φτερά φυτρωμένα στους ώμους του και την επιγραφή «το πτηνόν της ερήμου». Εικονίζεται στα εικονοστάσια των Ναών (τέμπλο) κατά κανόνα αριστερά του Κυρίου. Η Εκκλησία βγάζει ειδική μερίδα στην Αγία Πρόθεση στο όνομα του. Κάθε Τρίτη είναι υμνολογικά αφιερωμένη στη μνήμη του.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος είναι δημοφιλής μεταξύ των Ελλήνων ορθοδόξων. Πολλοί άνθρωποι φέρουν το όνομά του και πολλές εκκλησίες και εξωκλήσια είναι αφιερωμένα στην αγία μνήμη του.
Η αγία Εκκλησία μας τιμά την ιερά μνήμη του κατ’ έτος στις παρακάτω ημερομηνίες:
7 Ιανουαρίου, Σύναξη του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου.
24 Φεβρουαρίου, Α’ και Β’ Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του αγίου προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννου.
25 Μαΐου, Γ’ Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του αγίου προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννου.
24 Ιουνίου, Γενέθλιον του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου.
29 Αυγούστου, Αποτομή της κεφαλής του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Η ημέρα τιμάται με αυστηρή νηστεία.
23 Σεπτεμβρίου, Σύλληψις Τιμίου Προδρόμου.
Ἀπολυτίκιον Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ἡ πρώην οὐ τίκτουσα, στεῖρα εὐφράνθητι, ἰδοὺ γὰρ συνέλαβες, Ἡλίου λύχνον σαφῶς, φωτίζειν τὸν μέλλοντα, πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, ἀβλεψίαν νοσοῦσαν, χόρευε Ζαχαρία, ἐκβοῶν παρῥησίᾳ· Προφήτης τοῦ Ὑψίστου ἐστίν, ὁ μέλλων τίκτεσθαι.
Κοντάκιον Ἦχος α’. Χορὸς Ἀγγελικὸς
Εὐφραίνεται λαμπρῶς, Ζαχαρίας ὁ μέγας καὶ ἡ πανευκλεής, Ἐλισάβετ ἡ σύζυξ, ἀξίως συλλαμβάνουσα, Ἰωάννην τὸν Πρόδρομον, ὃν Ἀρχάγγελος εὐηγγελίσατο χαίρων, καὶ οἱ ἄνθρωποι, ἀξιοχρέως τιμῶμεν, ὡς μύστην τῆς χάριτος.
Κάθισμα Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Ἐλισάβετ στειρώσεως ἠλευθέρωται, ἡ Παρθένος δὲ πάλιν Παρθένος ἔμεινεν, ὅτε φωνῇ τοῦ Γαβριήλ, γαστρὶ συνέλαβεν, ἀλλ’ ἐν νηδύϊ προσκιρτᾷ τὸν ἐν γαστρὶ παρθενικῇ, Θεὸν προγνοὺς καὶ Δεσπότην, ὁ Πρόδρομος Ἰωάννης, εἰς σωτηρίαν ἡμῶν σαρκούμενον.
Ἕτερον Κάθισμα Ἦχος δ’. Κατεπλάγη Ἰωσὴφ.
Θυμιῶντι ἐν ναῷ, τῷ Ζαχαρίᾳ Ἱερεῖ, Γαβριὴλ ἐξ οὐρανοῦ, ἐπέστη λέγων πρὸς αὐτον· Ὅτι ἐν γήρᾳ σου ἕξεις καρπὸν εὐκλεῆ. Καὶ στείρωσις ἡ πρίν, τῆς Ἐλισάβετ νυνί, λυθήσεται εὐθύς, καὶ ἀκαρπία γονῆς, καὶ συλλαβοῦσα τέξεται τὸν κήρυκα, τοῦ Ἰησοῦ τε καὶ Πρόδρομον. Αὐτῶν πρεσβείαις, Σωτὴρ τοῦ κόσμου, σῶσον τάς ψυχὰς ἡμῶν.
Ὁ Οἶκος
Τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον ἀναπτύξωμεν, ὁ Λουκᾶς ἡμῖν ἔγραψεν ὁ Ἱερὸς καὶ θαυμάσιος, καὶ τὴν τοῦ Προδρόμου θεασώμεθα σύλληψιν, τὴν φαιδρὰν καὶ ἐπίσημον· φησὶ γάρ, ὡς εἰσῆλθεν ὁ πρεσβύτης καὶ δίκαιος Ζαχαρίας, εἰς τὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων τοῦ θυμιᾶσαι, τῷ τῆς ἐφημερίας καιρῷ, ἐπέστη αὐτῷ Γαβριήλ, εὐαγγελιζόμενος καὶ λέγων· Ἕξεις Ἱεράρχα υἱὸν ἐν τῷ γήρᾳ, Προφήτην τε καὶ Πρόδρομον, φωνήν τε καὶ κήρυκα, καὶ λύχνον ἀείφωτον, τὸν μύστην τῆς χάριτος.
Ο Ιωάννης (εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού ονόματος Γιοχανάν, που σημαίνει «παρά Θεώ εύρον χάριν»), γιός του Ζαχαρία και της Ελισάβετ, γεννήθηκε κατά θαυμαστό τρόπο από τους υπέργηρους γονείς του. Ο ερχομός του προφητεύτηκε από τους προφήτες Ησαΐα και Μαλαχία (Ησαΐας 40,3. Μαλαχίας 3,1. Ματθαίος 3,3 και 11,13-14). Ο Θεός εισάκουσε τις προσευχές των γονιών του οι οποίοι θεωρούσαν ντροπή να είναι άτεκνοι και έστειλε άγγελο για να αναγγείλει το χαρμόσυνο γεγονός στον Ζαχαρία. Ο Ζαχαρίας χάρηκε, αλλά αμφέβαλε και δια τούτο έχασε την φωνή του μέχρι την ώρα που έγραψε στο πινάκιο το όνομα του παιδιού Ιωάννης, όπως προανήγγειλε ο άγγελος. Τον Ιωάννη αναφέρουν και οι τέσσερεις ευαγγελιστές. Περί της νεανικής ζωής του Ιωάννη και του ιδιωτικού του βίου καμία πληροφορία δεν υπάρχει εκτός της πολύ λιτής αναφοράς του Ευαγγελιστή Λουκά ότι: «το παιδίον ηύξανε και εκραταιούτο πνεύματι και ήν εν ταις ερήμοις έως ημέρας αναδείξεως αυτού προς τον Ισραήλ» (Λουκάς 1,80). Με τη λέξη «ερήμοις» χαρακτηρίζονται τα διάφορα μέρη της ίδιας της ερήμου της Ιουδαίας οι οποίες έφεραν διάφορες επιμέρους ονομασίες και ασχολούνταν με τη μελέτη των γραφών, νηστεία και προσευχή. Φορούσε μάλλινο ένδυμα από τρίχες καμήλας και στη μέση του δερμάτινη ζώνη. Η διατροφή του ήταν πολύ λιτή,
άγριο μέλι και ακρίδες (Ματθαίος 3,1-5). Προετοίμαζε τον κόσμο να υποδεκτεί τον αναμενόμενο Μεσσία, τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό. Το κήρυγμά του είχε ως κύριο άξονα αναφοράς τη ρήση «ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών». Καλούσε τους ανθρώπους σε μετάνοια και βάπτιζε τους μετανοούντας με νερό, προτυπώνοντας το βάπτισμα «δι’ ύδατος και Πνεύματος» που μας προσφέρει σήμερα ο Χριστός στην Εκκλησία. Περιέρχονταν σε όλη την περιοχή του Ιορδάνη κηρύσσοντας βάπτισμα μετανοίας (Ματθαίος 3,1. Μάρκος 1,4. Λουκάς 3,3). Το κήρυγμα του Ιωάννη προσήλκυσε πάρα πολλούς ανθρώπους . Πολλοί πήγαιναν για να τον ακούσουν από ολόκληρη την Παλαιστίνη, ακόμη πήγαν και στρατιώτες και Φαρισαίοι . Αυτό πολύ ανησύχησε το Μεγάλο Συνέδριο των Εβραίων το οποίο έστειλε αντιπροσωπεία για να πάει τι δει και να μάθει τι συνέβαινε με τον Ιωάννη, από την οποία και έλαβε ως απάντηση σχετική προφητική ρήση του Προφήτη Ησαΐα "φωνή βοώντος εν τη ερήμω, ευθύνατε την οδόν Κυρίου" (κατά Ιωάννη).
Στον Ιορδάνη ποταμό πήγε και ο Χριστός και ζήτησε από τον Ιωάννη να τον βαπτίσει. Ο Ιωάννης αρνήθηκε γιατί ήξερε ποιον είχε μπροστά του, λέγοντας πως δεν είναι άξιος ούτε τα λουριά από τα παπούτσια Του να λύσει. Ο Χριστός του απάντησε ότι έτσι έπρεπε να γίνει και ο Άγιος Ιωάννης υπάκουσε, βάπτισε τον Κύριο. Όταν ο Χριστός βαπτιζόταν τα νερά του Ιορδάνη εστράφησαν προς τα οπίσω, το Πνεύμα εφανερώθει εν είδη περιστεράς και η φωνή του Θεού Πατέρα ακούστηκε ονομάζοντας τον βαπτισθέντα Κύριο Υιό Του. Έχουμε την φανέρωση της ομοουσίου και αδιαιρέτου Αγίας Τριάδος. Του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Μετά από αυτό ο Άγιος Ιωάννης δείχνοντας τον Ιησού λέγει "Ιδέ ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου". Αυτός είναι ο αμνός που κουβαλάει στον ώμο Του τις αμαρτίες όλου του κόσμου. Τις αμαρτίες του καθενός μας, του πεπτωκότος ανθρώπου. Τον πεσμένο στην αμαρτία άνθρωπο ήλθε ο Χριστός στον κόσμο να σώσει. Τους αμαρτωλούς, όχι τους αναμάρτητους. Οι μαθητές του Αγίου Ιωάννη Ανδρέας και Ιωάννης έγιναν αργότερα μαθητές του Κυρίου (Ιωάννης 1,35-41).
Όταν ο Χριστός άρχισε να δραστηριοποιείται δημόσια με λόγους, διδασκαλίες και θαύματα ο κόσμος στράφηκε προς Αυτόν και άρχισε να εγκαταλείπει τον Ιωάννη. Ακολουθούσε το πρότυπο και εγκατέλειπε τον Πρόδρομο. Ο καθένας μας θα περίμενε ο άγιος να στεναχωρηθεί. Απεναντίας αυτός χαιρότανε πάρα πολύ. Ήταν συμπεριφορά πραγματικού χριστιανού και όχι αντίδραση ενός δασκάλου ή φιλοσόφου. Έβλεπε ο Πρόδρομος ότι ο σπόρος που έσπειρε άρχιζε να δίνει καρπούς, διότι ο Κύριος οδηγούσε τον κόσμο στη σωτηρία.
Στα κηρύγματά του έλεγχε με αυστηρότητα τις παρανομίες και την ανηθικότητα όλων, ακόμα και των δυνατών της εποχής του. Έλεγξε με δριμύτητα, δημόσια, και τον τετράρχη της Γαλιλαίας και Περαίας Ηρώδη Αντύπα, για την ανήθικη ζωή του. Ζούσε παράνομα με τη σύζυγο του ζώντος αδελφού του Ηρώδη Φιλίππου, την Ηρωδιάδα (Μάρκος 6,18. Λουκάς 3,19). «Οὐκ ἐξεστὶ σοὶ ἔχειν, τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου». Δεν σου επιτρέπεται από το νόμο του Θεού να έχεις τη γυναίκα του αδελφού σου, ο όποιος ζει ακόμα. Ο Ηρώδης θεωρούσε τον Ιωάννη δίκαιο και άγιο άνθρωπο και φοβόταν να τον τιμωρήσει από τις αντιδράσεις του κόσμου. Παρά ταύτα αναγκάστηκε να το κάνει όταν δεσμεύτηκε στη Σαλώμη, την κόρη της Ηρωδιάδας, να της κάνει ως δώρο ό,τι του ζητήσει. Γιατί πρότεινε αυτό ο Ηρώδης;; Γιατί η Σαλώμη χόρεψε πάρα πολύ λάγνα και προκλητικά στα γενέθλιά του και υπό την επήρεια του οίνου και της σαρκικής απόλαυσης. Αυτή συμβουλεύτηκε την μητέρα της Ηρωδιάδα, η οποία βρήκε την ευκαιρία να απαλλαγεί από τον Άγιο, ο οποίος την έλεγχε για τον έκλυτο βίο της. Συζούσε με άλλον παρά το γεγονός ότι ο άνδρας της ζούσε. Η Ηρωδιάδα συμβούλευσε την κόρη της να ζητήσει την κεφαλή του Αγίου επί πίνακι, όπως μας πληροφορούν οι ευαγγελιστές Ματθαίος (14,3-11) και Μάρκος (6,17-29). Έτσι, ο Ηρώδης ακούγοντας την επιθυμία της Σαλώμης διέταξε τον αποκεφαλισμό του Αγίου. Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος βρήκε μαρτυρικό θάνατο και παρέδωσε τη ψυχή του στον Κύριο. Το σώμα του ενταφιάστηκε από τους μαθητές του (Ματθαίος 14,12. Μάρκος 6,29), οι οποίοι μετά πήγαν να αναγγείλουν το θλιβερό γεγονός στον Ιησού (Ματθαίος 14,12). Η κεφαλή του μετά από εντολή της Ηρωδιάδας, ενταφιάστηκε κοντά στο ανάκτορο του Ηρώδη στη Μαχαιρούντα, όπου βρέθηκε από δύο μοναχούς που είδαν τον Άγιο στο όνειρό τους. Η κεφαλή του Αγίου Ιωάννη χάθηκε άλλες δύο φορές και όταν βρέθηκε μεταφέρθηκε οριστικά στην Κωνσταντινούπολη.
Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος συγκαταλέχθηκε στην χορεία των μεγάλων Αγίων της Εκκλησίας μας και η μνήμη του τιμάται στις 7 Ιανουαρίου. Αξίζει να σημειωθεί, η Εκκλησία αναφέρει πάντα το όνομα του Αγίου μετά την Παναγία και βρίσκεται πάνω από κάθε άλλο Άγιο της Εκκλησίας μας, σύμφωνα με το λόγο του Κυρίου «Αλήθεια σας λέω δεν έχει εγερθεί μεταξύ των γεννημένων από γυναίκες μεγαλύτερος από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή» (Ματθ. 11,11). Αναγνωρίζεται ως ο μεγαλύτερος των Προφητών όπως αναφέρεται στο Απολυτίκιό του. Ονομάστηκε Βαπτιστής του λαού και του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό. Υπήρξε Μάρτυρας γιατί αποκεφαλίστηκε επισφραγίζοντας το έργο του με το αίμα του. Υπήρξε μέγας ασκητής της ερήμου, τρεφόμενος με ακρίδες και μέλι άγριο, σαν να ήταν πουλί. Γι’ αυτό σε πολλές εικόνες της βυζαντινής αγιογραφίας ο Άγιος εικονίζεται με δυο φτερά φυτρωμένα στους ώμους του και την επιγραφή «το πτηνόν της ερήμου». Εικονίζεται στα εικονοστάσια των Ναών (τέμπλο) κατά κανόνα αριστερά του Κυρίου. Η Εκκλησία βγάζει ειδική μερίδα στην Αγία Πρόθεση στο όνομα του. Κάθε Τρίτη είναι υμνολογικά αφιερωμένη στη μνήμη του.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος είναι δημοφιλής μεταξύ των Ελλήνων ορθοδόξων. Πολλοί άνθρωποι φέρουν το όνομά του και πολλές εκκλησίες και εξωκλήσια είναι αφιερωμένα στην αγία μνήμη του.
Η αγία Εκκλησία μας τιμά την ιερά μνήμη του κατ’ έτος στις παρακάτω ημερομηνίες:
7 Ιανουαρίου, Σύναξη του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου.
24 Φεβρουαρίου, Α’ και Β’ Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του αγίου προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννου.
25 Μαΐου, Γ’ Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του αγίου προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννου.
24 Ιουνίου, Γενέθλιον του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου.
29 Αυγούστου, Αποτομή της κεφαλής του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Η ημέρα τιμάται με αυστηρή νηστεία.
23 Σεπτεμβρίου, Σύλληψις Τιμίου Προδρόμου.
Ἀπολυτίκιον Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ἡ πρώην οὐ τίκτουσα, στεῖρα εὐφράνθητι, ἰδοὺ γὰρ συνέλαβες, Ἡλίου λύχνον σαφῶς, φωτίζειν τὸν μέλλοντα, πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, ἀβλεψίαν νοσοῦσαν, χόρευε Ζαχαρία, ἐκβοῶν παρῥησίᾳ· Προφήτης τοῦ Ὑψίστου ἐστίν, ὁ μέλλων τίκτεσθαι.
Κοντάκιον Ἦχος α’. Χορὸς Ἀγγελικὸς
Εὐφραίνεται λαμπρῶς, Ζαχαρίας ὁ μέγας καὶ ἡ πανευκλεής, Ἐλισάβετ ἡ σύζυξ, ἀξίως συλλαμβάνουσα, Ἰωάννην τὸν Πρόδρομον, ὃν Ἀρχάγγελος εὐηγγελίσατο χαίρων, καὶ οἱ ἄνθρωποι, ἀξιοχρέως τιμῶμεν, ὡς μύστην τῆς χάριτος.
Κάθισμα Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Ἐλισάβετ στειρώσεως ἠλευθέρωται, ἡ Παρθένος δὲ πάλιν Παρθένος ἔμεινεν, ὅτε φωνῇ τοῦ Γαβριήλ, γαστρὶ συνέλαβεν, ἀλλ’ ἐν νηδύϊ προσκιρτᾷ τὸν ἐν γαστρὶ παρθενικῇ, Θεὸν προγνοὺς καὶ Δεσπότην, ὁ Πρόδρομος Ἰωάννης, εἰς σωτηρίαν ἡμῶν σαρκούμενον.
Ἕτερον Κάθισμα Ἦχος δ’. Κατεπλάγη Ἰωσὴφ.
Θυμιῶντι ἐν ναῷ, τῷ Ζαχαρίᾳ Ἱερεῖ, Γαβριὴλ ἐξ οὐρανοῦ, ἐπέστη λέγων πρὸς αὐτον· Ὅτι ἐν γήρᾳ σου ἕξεις καρπὸν εὐκλεῆ. Καὶ στείρωσις ἡ πρίν, τῆς Ἐλισάβετ νυνί, λυθήσεται εὐθύς, καὶ ἀκαρπία γονῆς, καὶ συλλαβοῦσα τέξεται τὸν κήρυκα, τοῦ Ἰησοῦ τε καὶ Πρόδρομον. Αὐτῶν πρεσβείαις, Σωτὴρ τοῦ κόσμου, σῶσον τάς ψυχὰς ἡμῶν.
Ὁ Οἶκος
Τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον ἀναπτύξωμεν, ὁ Λουκᾶς ἡμῖν ἔγραψεν ὁ Ἱερὸς καὶ θαυμάσιος, καὶ τὴν τοῦ Προδρόμου θεασώμεθα σύλληψιν, τὴν φαιδρὰν καὶ ἐπίσημον· φησὶ γάρ, ὡς εἰσῆλθεν ὁ πρεσβύτης καὶ δίκαιος Ζαχαρίας, εἰς τὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων τοῦ θυμιᾶσαι, τῷ τῆς ἐφημερίας καιρῷ, ἐπέστη αὐτῷ Γαβριήλ, εὐαγγελιζόμενος καὶ λέγων· Ἕξεις Ἱεράρχα υἱὸν ἐν τῷ γήρᾳ, Προφήτην τε καὶ Πρόδρομον, φωνήν τε καὶ κήρυκα, καὶ λύχνον ἀείφωτον, τὸν μύστην τῆς χάριτος.
ΟΙ ΚΑΚΟΙ ΓΕΩΡΓΟΙ π. Δημητρίου Μπόκου
Στην πολυσήμαντη παραβολή του αμπελώνος ο Χριστός μίλησε για κακούς γεωργούς, που αντί να αποδώσουν τη σοδειά στον κύριό τους, κακοποίησαν και θανάτωσαν τους δούλους του και τον υιό του. Οικειοποιήθηκαν τον αμπελώνα για να τον εκμεταλλεύονται αυτοί όπως ήθελαν. Έτσι ο ιδιοκτήτης αφαίρεσε από αυτούς τον αμπελώνα για να τον δώσει σε άλλους γεωργούς, παραδίδοντας τους κακούς γεωργούς στον θάνατο (Κυριακή ΙΓ΄ Ματθαίου).
Η παραβολή ειπώθηκε για τους Εβραίους που απέρριψαν τον Χριστό και έγιναν ανάξιοι να κατέχουν τον αμπελώνα του Θεού. Ο Χριστός τους προειδοποίησε ξεκάθαρα. «Γι’ αυτό θα αφαιρεθεί από σας η Βασιλεία του Θεού και θα δοθεί σε έθνος που θα παράγει (έργα αγαθά, δηλαδή) τους καρπούς της Βασιλείας του Θεού». Οι αρχιερείς και οι Φαρισαίοι άκουσαν την παραβολή, κατάλαβαν «ότι περί αυτών λέγει» και δρομολόγησαν τη θανάτωσή του για να κληρονομήσουν αυτοί τον αμπελώνα. Παρ’ ελπίδα όμως η κληρονομιά χάθηκε οριστικά από τα χέρια τους.
Το γεγονός είχε ήδη προβλεφθεί από τον προφήτη Ησαΐα. «Αμπελών εγενήθη τω ηγαπημένω εν κέρατι, εν τόπω πίονι». Σε καλό, όμορφο τόπο, στη γόνιμη ψηλή κορφή ενός λόφου, ο επουράνιος γεωργός, ο Κύριος, έφτιαξε τον αμπελώνα του. Τον ασφάλισε με φράχτη και τάφρο γύρω του, να μην τον πνίγουν οι πλημμύρες, φύτεψε τα καλά κλήματα Σωρήχ, έχτισε στο μέσον πύργο και πατητήρι και περίμενε να κάνει σταφύλια. Αλλά δυστυχώς ο αμπελώνας «εποίησεν ακάνθας».
Τί άλλο να κάνω για τον αμπελώνα μου, που δεν το έκανα ήδη; ρωτάει ο Κύριος. Έκανα τα πάντα γι’ αυτόν. Και αντί να μου κάνει σταφύλια, έκανε αγκάθια! Να λοιπόν, τί θα κάνω στον αμπελώνα μου. Θα βγάλω τον φράχτη του και θα γκρεμίσω τον τοίχο του, ώστε να είναι εκτεθειμένος σε διαρπαγή και καταπάτημα. Θα τον εγκαταλείψω, δεν θα τον κλαδέψω, δεν θα τον σκάψω, θα διατάξω τα σύννεφα να μη ρίξουν επάνω του βροχή. Ώστε να ανεβούν τα αγκάθια και να τον πνίξουν, να γίνει χέρσος, ακαλλιέργητος τόπος. Ο αμπελώνας μου ήταν ο αγαπημένος μου λαός, «νεόφυτον ηγαπημένον», τα τρυφερά βλαστάρια της φυλής του Ιούδα. Περίμενα να καρποφορήσει δικαιοσύνη και αυτός καρποφόρησε παρανομία και αδικία (Ησ. 5, 1-7).
Έτσι, οι κακοί γεωργοί που σταύρωσαν τον Υιό θανατώθηκαν και ο τόπος τους λεηλατήθηκε, καταπατήθηκε και ερήμωσε. Τα προβλεπόμενα όμως από την παραβολή του Χριστού δεν τελείωσαν ακόμα, γιατί το τέλος όλων των κακών γεωργών συντελείται οριστικά όταν φτάνει «η ώρα του θερίσαι», στους έσχατους χρόνους.
Θερίζεται τότε η γη από τον Κύριο. Εμφανίζεται όμως και ένας άγγελος με κοφτερό δρεπάνι, ενώ άλλος άγγελος κραυγάζει: «Πέμψον σου το δρέπανον το οξύ και τρύγησον τους βότρυας της αμπέλου της γης». Ο άγγελος ρίχνει το δρεπάνι του στη γη, τρυγά τον αμπελώνα της και ρίχνει τα σταφύλια (όλους τους αμαρτωλούς) στο μεγάλο πατητήρι του θυμού του Θεού. Το πατητήρι πατιέται και βγαίνει αίμα τόσο πολύ, που ανεβαίνει ως τα χαλινάρια των ίππων, σε απόσταση 1600 σταδίων (πάνω από 300 χιλιόμετρα) (Αποκ. 14, 14-20).
Συμβολική η εικόνα, αλλά συγκλονιστικά τα προαγγελλόμενα!
Καλή, ευλογημένη εβδομάδα!
Καλή εκκλησιαστική πρωτοχρονιά! Καλό μήνα!
Δευτέρα 24 Αυγούστου 2026
Άγιος Μεγαλομάρτυς Φανούριος ο Νεοφανής. Μυργιώτης Παναγιώτης Μαθηματικός
Μια ομάδα Αγίων η Εκκλησία μας τους ονομάζει Νεοφανείς. Είναι Άγιοι άνδρες ή γυναίκες των οποίων την ύπαρξη αγνοούσαν οι άνθρωποι. Είχαν ζήσει με τρόπο Χριστιανικό και κοιμήθηκαν μαρτυρικά ή ειρηνικά. Ο Θεός τους είχε στεφανώσει με τον στέφανο της αγιότητας και αυτοί παρέμειναν «κρυμμένοι» κατά το σχέδιο του Θεού.
Φανερώθηκαν στους ανθρώπους, κατά το σχέδιο του Θεού, π.χ. κατά «τύχη» στο σκάψιμο ενός χώρου και βρέθηκε εικόνα ή εμφανίστηκε ο ίδιος ο Άγιος σε όραμα ή στον ύπνο ενός ανθρώπου και του υπέδειξε το σημείο που βρίσκεται το λείψανό του ή εικόνα του. Αν ανοίξουμε το συναξάρι της εκκλησίας μας θα συναντήσουμε πολλούς νεοφανείς Αγίους. Το κείμενο αυτό αφιερώνεται στον Νεοφανή Άγιο Φανούριο. Γνωστός και λαοφιλής Άγιος στην πίστη του ελληνικού λαού. Το όνομά του είναι συνδεδεμένο με την εύρεση χαμένων αντικειμένων και την φανουρόπιτα. Για την ζωή του Αγίου δεν υπάρχουν πληροφορίες καταγεγραμμένες.
Να πάρουμε ολίγο το νήμα από την αρχή. Άγνωστος άγιος μέχρι το 14ο αιώνα , όταν στη Ρόδο στο σκάψιμο παλιών σπιτιών έξω από το τείχος βρέθηκε μια ωραιότατη εκκλησία και πολλές εικόνες. Μια ξεχώριζε, ήταν σε πολύ καλή κατάσταση και ο επίσκοπος Ρόδου Νείλος ο Β' ο Διασπωρινός (1355 - 1369 μ.Χ.) διάβασε «Άγιος Φανούριος».
Στην εικόνα ο Άγιος παριστάνεται ως νέος στρατιώτης κρατώντας στο δεξί του χέρι Σταυρό και στο επάνω μέρος του Σταυρού υπάρχει αναμμένη λαμπάδα. Γύρω γύρω η εικόνα έχει ζωγραφισμένα τα δώδεκα μαρτύρια του Αγίου. Αναφέρουμε επιγραμματικά τα δώδεκα μαρτύρια:
. στέκεται ανάμεσα σε στρατιώτες και να δικάζεται από τον ηγεμόνα·
. να πλήττεται απ’ αυτούς με πέτρες στο στόμα και την κεφαλή·
. να μαστιγώνεται πάλι απ’ αυτούς απλωμένος κατά γης·
. να κάθεται γυμνός και να ξέεται το σώμα του με σιδερένια νύχια·
. να είναι κλεισμένος στη φυλακή·
. να βασανίζεται μπροστά στο βήμα του ηγεμόνα·
. να καίγεται στα μέλη του σώματος του με αναμμένες λαμπάδες·
.να είναι δεμένος σε μάγγανο και να βασανίζεται·
. να βρίσκεται ανάμεσα σε θηρία αβλαβής·
.να είναι ξαπλωμένος κατά γης και να πιέζεται το σώμα από ένα μεγάλο λίθο
· να είναι μέσα σε ειδωλολατρικό ναό βαστάζοντας στις παλάμες του αναμμένα κάρβουνα και ο διάβολος να δραπετεύει στον αέρα με θρήνους·
.να στέκεται μέσα σε ένα καμίνι φωτιάς έχοντας υψωμένα τα χέρια σε σχήμα δεήσεως.
Από αυτά τα φοβερά μαρτύρια αντιλήφθηκε ο Αρχιερέας ότι ο Άγιος ήταν μάρτυρας του Χριστού. Τα υπέμεινε, προφανώς αγόγγυστα, δοξολογώντας τον Χριστό και ζητώντας δύναμη για να τα αντέξει. Έτσι είναι οι πραγματικοί Χριστιανοί, γίνονται μάρτυρες της πίστεώς των όταν χρειαστεί. Ήταν εποχές που οι Χριστιανοί διώκονταν για την πίστη τους. Αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο του διωγμού και του θανάτου. Εμείς, σήμερα, δεν αντιμετωπίζουμε τέτοιου είδους κινδύνους, αλλά, έχουμε να αντιμετωπίσουμε πιο εξελιγμένης μορφής πειρασμούς και «πιέσεις». Θα ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Αγίου Φανουρίου και τόσων άλλων Αγίων;
Στον τόπο που βρέθηκε η εικόνα ο αρχιερέας Νείλος με πολλή προσπάθεια και πολλούς αγώνες έκτισε ναό προς τιμήν του Αγίου Φανουρίου. Επίσης, έγραψε την ακολουθία του .
Ένα από τα πολλά θαύματα του Αγίου είναι το εξής: Οι Ενετοί εξουσίαζαν την Κρήτη και δεν επέτρεπαν να υπάρχει ορθόδοξος αρχιερέας στο νησί για να τους αναγκάσουν να απαρνηθούν την Ορθοδοξία και να προσχωρήσουν στην αίρεση του Παπισμού. Τρεις διάκονοι έφυγαν από το νησί και πήγαν στα Κύθηρα για να χειροτονηθούν ορθόδοξοι ιερείς. Στο γυρισμό συλλαμβάνονται από Αγαρηνούς, οι οποίοι τους μεταφέρουν στη Ρόδο και τους πώλησαν σε τρεις συμπατριώτες τους. Οι νεοχειροτόνητοι ιερείς θρηνούσαν την συμφορά των, προσεύχονταν στον Πανάγαθο Θεό και ελπίζανε.
Άκουσαν για τα θαύματα του Μεγαλομάρτυρα Αγίου Φανουρίου και άρχισαν να προσεύχονται με θερμά δάκρυα παρακαλώντας τον Άγιο να τους ελευθερώσει. Δεν υπήρχε επικοινωνία μεταξύ των. Ζήτησαν και οι τρεις άδεια από τους αφέντες τους να πάνε να προσευχηθούν στο ναό. Η Θεία Πρόνοια κανόνισε να βρεθούν στον ναό την ίδια ώρα για προσευχή. Εκεί και οι τρεις μαζί προσευχήθηκαν με δάκρυα να βρέχουν τη γη και να παρακαλούν τον Άγιο. Έφυγαν ανακουφισμένοι από τον ναό και με την ελπίδα ότι θα βρουν έλεος. Πράγματι, τους ευσπλαχνίστηκε ο Άγιος. Εμφανίστηκε την νύκτα στα αφεντικά των. και ζήτησε να τους αφήσουν ελεύθερους. Οι Αγαρηνοί το είδαν ως μαγεία και έβαλαν τους τρεις σε μεγαλύτερα βάσανα. Εμφανίστηκε και στους ιερείς και τους έδωσε κουράγιο. Δεύτερη εμφάνιση του Αγίου στους Αγαρηνούς για να ελευθερώσουν τους ιερείς, άκαρπη η προσπάθεια αλλά, το πρωί οι Αγαρηνοί ξύπνησαν τυφλοί και παράλυτοι. Την τρίτη νύκτα εμφανίζεται ο Άγιος και τους λέγει: «αν δεν ελευθερώσετε τους ιερείς δεν θα έχετε ούτε την υγεία σας, ούτε και το φως σας». Αφού συμβουλεύτηκαν συγγενείς και φίλους τους άφησαν ελεύθερους και βρήκαν την υγεία τους και το φως των οφθαλμών τους.
Σχετικά με την φανουρόπιτα ο πατήρ Δημήτριος Μπόκος γράφει, μεταξύ άλλων: «Θα ρωτήσει κανείς: Είναι κακό η προσφορά φανουρόπιτας; Όχι βέβαια, αν γίνεται με το σωστό πνεύμα.
Και ποιο είναι το σπουδαιότερο; Τι να μας φανερώσει ο Άγιος Φανούριος;
Να ζητάμε από τον άγιο Φανούριο να μας φανερώνει, πάνω απ’ όλα, τον δρόμο προς τη Βασιλεία του Θεού. Να μας φωτίζει να βλέπουμε ποιο είναι το συγκεκριμένο θέλημα του Θεού για μας».
Πηγή:Ο Μέγας Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Φανερώθηκαν στους ανθρώπους, κατά το σχέδιο του Θεού, π.χ. κατά «τύχη» στο σκάψιμο ενός χώρου και βρέθηκε εικόνα ή εμφανίστηκε ο ίδιος ο Άγιος σε όραμα ή στον ύπνο ενός ανθρώπου και του υπέδειξε το σημείο που βρίσκεται το λείψανό του ή εικόνα του. Αν ανοίξουμε το συναξάρι της εκκλησίας μας θα συναντήσουμε πολλούς νεοφανείς Αγίους. Το κείμενο αυτό αφιερώνεται στον Νεοφανή Άγιο Φανούριο. Γνωστός και λαοφιλής Άγιος στην πίστη του ελληνικού λαού. Το όνομά του είναι συνδεδεμένο με την εύρεση χαμένων αντικειμένων και την φανουρόπιτα. Για την ζωή του Αγίου δεν υπάρχουν πληροφορίες καταγεγραμμένες.
Να πάρουμε ολίγο το νήμα από την αρχή. Άγνωστος άγιος μέχρι το 14ο αιώνα , όταν στη Ρόδο στο σκάψιμο παλιών σπιτιών έξω από το τείχος βρέθηκε μια ωραιότατη εκκλησία και πολλές εικόνες. Μια ξεχώριζε, ήταν σε πολύ καλή κατάσταση και ο επίσκοπος Ρόδου Νείλος ο Β' ο Διασπωρινός (1355 - 1369 μ.Χ.) διάβασε «Άγιος Φανούριος».
Στην εικόνα ο Άγιος παριστάνεται ως νέος στρατιώτης κρατώντας στο δεξί του χέρι Σταυρό και στο επάνω μέρος του Σταυρού υπάρχει αναμμένη λαμπάδα. Γύρω γύρω η εικόνα έχει ζωγραφισμένα τα δώδεκα μαρτύρια του Αγίου. Αναφέρουμε επιγραμματικά τα δώδεκα μαρτύρια:
. στέκεται ανάμεσα σε στρατιώτες και να δικάζεται από τον ηγεμόνα·
. να πλήττεται απ’ αυτούς με πέτρες στο στόμα και την κεφαλή·
. να μαστιγώνεται πάλι απ’ αυτούς απλωμένος κατά γης·
. να κάθεται γυμνός και να ξέεται το σώμα του με σιδερένια νύχια·
. να είναι κλεισμένος στη φυλακή·
. να βασανίζεται μπροστά στο βήμα του ηγεμόνα·
. να καίγεται στα μέλη του σώματος του με αναμμένες λαμπάδες·
.να είναι δεμένος σε μάγγανο και να βασανίζεται·
. να βρίσκεται ανάμεσα σε θηρία αβλαβής·
.να είναι ξαπλωμένος κατά γης και να πιέζεται το σώμα από ένα μεγάλο λίθο
· να είναι μέσα σε ειδωλολατρικό ναό βαστάζοντας στις παλάμες του αναμμένα κάρβουνα και ο διάβολος να δραπετεύει στον αέρα με θρήνους·
.να στέκεται μέσα σε ένα καμίνι φωτιάς έχοντας υψωμένα τα χέρια σε σχήμα δεήσεως.
Από αυτά τα φοβερά μαρτύρια αντιλήφθηκε ο Αρχιερέας ότι ο Άγιος ήταν μάρτυρας του Χριστού. Τα υπέμεινε, προφανώς αγόγγυστα, δοξολογώντας τον Χριστό και ζητώντας δύναμη για να τα αντέξει. Έτσι είναι οι πραγματικοί Χριστιανοί, γίνονται μάρτυρες της πίστεώς των όταν χρειαστεί. Ήταν εποχές που οι Χριστιανοί διώκονταν για την πίστη τους. Αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο του διωγμού και του θανάτου. Εμείς, σήμερα, δεν αντιμετωπίζουμε τέτοιου είδους κινδύνους, αλλά, έχουμε να αντιμετωπίσουμε πιο εξελιγμένης μορφής πειρασμούς και «πιέσεις». Θα ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Αγίου Φανουρίου και τόσων άλλων Αγίων;
Στον τόπο που βρέθηκε η εικόνα ο αρχιερέας Νείλος με πολλή προσπάθεια και πολλούς αγώνες έκτισε ναό προς τιμήν του Αγίου Φανουρίου. Επίσης, έγραψε την ακολουθία του .
Ένα από τα πολλά θαύματα του Αγίου είναι το εξής: Οι Ενετοί εξουσίαζαν την Κρήτη και δεν επέτρεπαν να υπάρχει ορθόδοξος αρχιερέας στο νησί για να τους αναγκάσουν να απαρνηθούν την Ορθοδοξία και να προσχωρήσουν στην αίρεση του Παπισμού. Τρεις διάκονοι έφυγαν από το νησί και πήγαν στα Κύθηρα για να χειροτονηθούν ορθόδοξοι ιερείς. Στο γυρισμό συλλαμβάνονται από Αγαρηνούς, οι οποίοι τους μεταφέρουν στη Ρόδο και τους πώλησαν σε τρεις συμπατριώτες τους. Οι νεοχειροτόνητοι ιερείς θρηνούσαν την συμφορά των, προσεύχονταν στον Πανάγαθο Θεό και ελπίζανε.
Άκουσαν για τα θαύματα του Μεγαλομάρτυρα Αγίου Φανουρίου και άρχισαν να προσεύχονται με θερμά δάκρυα παρακαλώντας τον Άγιο να τους ελευθερώσει. Δεν υπήρχε επικοινωνία μεταξύ των. Ζήτησαν και οι τρεις άδεια από τους αφέντες τους να πάνε να προσευχηθούν στο ναό. Η Θεία Πρόνοια κανόνισε να βρεθούν στον ναό την ίδια ώρα για προσευχή. Εκεί και οι τρεις μαζί προσευχήθηκαν με δάκρυα να βρέχουν τη γη και να παρακαλούν τον Άγιο. Έφυγαν ανακουφισμένοι από τον ναό και με την ελπίδα ότι θα βρουν έλεος. Πράγματι, τους ευσπλαχνίστηκε ο Άγιος. Εμφανίστηκε την νύκτα στα αφεντικά των. και ζήτησε να τους αφήσουν ελεύθερους. Οι Αγαρηνοί το είδαν ως μαγεία και έβαλαν τους τρεις σε μεγαλύτερα βάσανα. Εμφανίστηκε και στους ιερείς και τους έδωσε κουράγιο. Δεύτερη εμφάνιση του Αγίου στους Αγαρηνούς για να ελευθερώσουν τους ιερείς, άκαρπη η προσπάθεια αλλά, το πρωί οι Αγαρηνοί ξύπνησαν τυφλοί και παράλυτοι. Την τρίτη νύκτα εμφανίζεται ο Άγιος και τους λέγει: «αν δεν ελευθερώσετε τους ιερείς δεν θα έχετε ούτε την υγεία σας, ούτε και το φως σας». Αφού συμβουλεύτηκαν συγγενείς και φίλους τους άφησαν ελεύθερους και βρήκαν την υγεία τους και το φως των οφθαλμών τους.
Σχετικά με την φανουρόπιτα ο πατήρ Δημήτριος Μπόκος γράφει, μεταξύ άλλων: «Θα ρωτήσει κανείς: Είναι κακό η προσφορά φανουρόπιτας; Όχι βέβαια, αν γίνεται με το σωστό πνεύμα.
Και ποιο είναι το σπουδαιότερο; Τι να μας φανερώσει ο Άγιος Φανούριος;
Να ζητάμε από τον άγιο Φανούριο να μας φανερώνει, πάνω απ’ όλα, τον δρόμο προς τη Βασιλεία του Θεού. Να μας φωτίζει να βλέπουμε ποιο είναι το συγκεκριμένο θέλημα του Θεού για μας».
Πηγή:Ο Μέγας Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Κυριακή 23 Αυγούστου 2026
Απόστολος Τίτος εκ των εβδομήκοντα. Χρήσιμες συμβουλές(Μυργιώτης Παναγιώτης Μαθηματικός)
Είναι γνωστό ότι ο Χριστός ότι κατά την τρίχρονη δημόσια δράση Του στη γη είχε μαζί Του μαθητές που παρακολουθούσαν την δράση Του, τα θαύματα και την Διδασκαλία Του. Υπήρχε ο στενός κύκλος των δώδεκα αποστόλων, και ο ευρύτερος κύκλος των εβδομήντα αποστόλων (γνωστών ως εβδομήκοντα αποστόλων). Μαθητές ήταν όλοι και πάντες πρόσφεραν για την εξάπλωση και εδραίωση της Πίστεως του γλυκύτατου Ιησού. Άπαντες, μετά την Ανάσταση και την Πεντηκοστή, όργωσαν τον, τότε, γνωστό κόσμο μεταφέροντες το λυτρωτικό μήνυμα της αιώνιας ζωής.
Το σημερινό κείμενο θα αφιερωθεί σε μια σπουδαία εκκλησιαστική φυσιογνωμία των πρώτων Χριστιανικών χρόνων και μαθητή του Κυρίου, από τον κύκλο των εβδομήντα, απόστολο Τίτο. Ο Τίτος ήταν Έλληνας, κρητικός. Η καταγωγή του έχει ρίζες από τον βασιλιά Μίνωα, όπως μας πληροφορεί ο βιογράφος του νομικός Ζηνάς , για τον οποίο ο Απόστολος Παύλος γράφει: «Ζηνάν τον νομικόν σπουδαίως πρόπεμψον» (Τίτ. 3,13). Ο Τίτος έλαβε λαμπρά μόρφωση και έδειξε επιμέλεια στη σπουδή και στη μάθηση.
Σε ηλικία είκοσι ετών δέχθηκε την πρώτη κλήση, ακούγοντας φωνή θεϊκή να τον καλεί λέγοντας: «Τίτε, πρέπει να αναχωρήσεις από εδώ για να σώσεις τη ψυχή σου, επειδή η εξωτερική αυτή παιδεία ουδόλως σε ωφελεί». Την φωνή αυτή εξέλαβε ως φωνή των δαιμόνων. Ήθελε να βεβαιωθεί ότι ήταν φωνή του Θεού και δεν άλλαξε στρατόπεδο. Μετά από εννιά χρόνια η φωνή τον προστάζει να ανοίξει την βίβλο των Εβραίων. Ανοίγοντας το βιβλίο βλέπει το χωρίον του Προφήτη Ησαΐα που λέει: «Έγκαινίζεσθε προς με νήσοι πολλαί· Ισραήλ σώζεται υπό Κυρίου σωτηρίαν αιώνιον» (Ησ. 45,16). Ο θείος του και ανθύπατος και ηγεμόνας της Κρήτης άκουσε για την δράση του Χριστού, τα θαύματα και την διδασκαλία Του στην περιοχή της Παλαιστίνης και αλλαχού. Μετά την γνώμη των αρχόντων της Κρήτης αποφάσισε και έστειλε τον Άγιο να πάει και να δει τι συμβαίνει εκεί, γιατί τον θεωρούσε άξιο να παραστήσει με τον λόγο του τα διαλαμβανόμενα εκεί. Πράγματι ο Άγιος πήγε στην Παλαιστίνη, γνώρισε και προσκύνησε τον Χριστό. Με τα μάτια του είδε τα θαύματα και με τα αυτιά του άκουσε τις θείες διδασκαλίες. Είδε τα σωτήρια Πάθη, την ταφή, την Ανάσταση και την Ανάληψη.
Την ημέρα της επιφοιτήσεως του Αγίου Πνεύματος ήταν εκεί και γεύτηκε την δωρεά του Αγίου Πνεύματος. Συναριθμήθηκε μεταξύ των εκατόν είκοσι που έλαβαν την χάρη του Αγίου Πνεύματος. Ήταν ένας από τους Κρητικούς που βαπτίστηκαν εκείνη την ημέρα μετά τον λόγο του Αποστόλου Πέτρου «Κρήτες και Άραβες ακούομεν λαλούντων αυτών ταις ημετέραις γλώσσαις τα μεγαλεία του Θεού» (Πράξ. 2, 11-14).
Ο Άγιος ακολούθησε τον Απόστολο Παύλο σε πολλές περιοδείες του. Από την προς Τίτον επιστολή του Παύλου πληροφορούμαστε ότι ο Έλληνας μαθητής του είναι «τέκνον του γνήσιον». Στην Κρήτη ο Τίτος είχε αξιόλογους συνεργάτες , τον Ζηνά τον νομικό και τον περίφημο Απολλώ. Ακόμη ο κορυφαίος Απόστολος τον ονομάζει «κοινωνόν» και «συνεργόν» και τον τοποθετεί στο ίδιο επίπεδο με τον εαυτό του γράφοντας∙ «οὐτώ αὐτώ πνεύματι περιπατήσαμεν, αυτοίς αυτοίς ίχνεσιν» (Β΄Κορ. 12,18).
Η παράδοση αναφέρει ότι ο Παύλος μετά την πρώτη αποφυλάκιση στη Ρώμη και την περιοδεία στη Ισπανία πήγε να κηρύξει τον Θείο Λόγο και στην Κρήτη. Επειδή άλλες περιοχές είχαν μεγάλη ανάγκη κατηχήσεως χειροτονεί τον μαθητή του Τίτο επίσκοπο του νησιού και του αναθέτει την συνέχιση του έργου του. Ο Ιερός Χρυσόστομος λέει ότι αυτό αποτελεί ένδειξη της εκτίμησης του Αγίου Παύλου προς τον Τίτο. Ο Παύλος έστειλε ποιμαντική επιστολή στον Τίτο στην οποία τόνιζε: : «τούτου χάριν κατέλιπόν σε εν Κρήτη, ίνα τα λείποντα επιδιορθώσει, και καταστήσεις κατά πόλιν πρεσβυτέρους, ως εγώ σοι διεταξάμην» (Τίτ.1,5).
Ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης ο μεγάλος υμνογράφος και εκ των διαδόχων του Τίτου σε εγκωμιαστικό του λόγο λέγει για τα προτερήματα του Αγίου ανδρός: Επιεικής, ευπειθής, ευπρόσιτος, επήκοος, προς αποστολήν ευσταλής, προς διακονίαν εύχρηστος, προς καταλλαγάς ευδαίμων, αλείπτης των κοπιώντων, των υπέρ Χριστού πονούντων υπερασπιστής» (Λόγος εις τον Ἀπ. Τίτον, Ρ. G. 97,1149).
Θεωρώ σκόπιμο να κλείσει το μικρό αυτό αφιέρωμα στον Άγιο Τίτο τον Απόστολο εκ των εβδομήκοντα με αποσπάσματα από την επιστολή του Αποστόλου Παύλου, προς αυτόν, σε νεοελληνική απόδοση.
Προκειμένου να εκλέξεις πρεσβύτερο, θα εξετάζεις πρώτον, εὰν κανείς ίἶναι ανεπίληπτος και ακατηγόρητος, σύζυγος μιας γυναίκας εις ενὸς γάμου κοινωνία, εὰν έχει παιδιά πιστά, τα οποία δεν κατηγορούνται ως άσωτα ἢ ανυπότακτα.
Πρέπει ο επίσκοπος, υπό την ιδιότητά του ως επιστάτη εκ μέρους του Θεού, να είναι άμεμπτος και ακατηγόρητος, όχι αυθάδης ούτε ευερέθιστος και οργίλος, να μη είναι μέθυσος, να μη χειροδικεί, να μη επιδιώκει παράνομα και αισχρά κέρδη.
Δίδασκε τους γέροντες να είναι προσεκτικοί και άγρυπνοι, σεμνοί, φρόνιμοι και συνετοί. Επίσης τις ηλικιωμένες γυναίκες να είναι στην εμφάνιση και ενδυμασία ιεροπρεπείς· Να μην είναι υποδουλωμένες στο κρασί, για να νουθετούν και σωφρονίζουν τίς νέες, ώστε αυτές να αγαπούν τους άνδρες τους και τα παιδιά τους, νὰ είναι αγνές, να φροντίζουν για τα σπίτια τους, αγαθές, να υποτάσσονται στους άνδρες τους.
Αιρετικό άνθρωπο, ο οποίος ύστερα απὸ πρώτη και δεύτερη συμβουλή μένει με πείσμα στη πλάνη του, παράτησέ τον.
Τα παραγγέλματα αυτά δεν ισχύουν για τον Τίτο ή για τους τότε Χριστιανούς , ισχύουν για σήμερα και για πάντα και για όλους μας.
Η μνήμη του Αγίου Τίτου τιμάται την 25η Αυγούστου.
ΙΕΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΕΠΙ ΤΗ ΑΠΟΤΟΜΗ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ & ΒΑΠΤΙΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΤΡΩΝ
ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ &
ΟΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΩΣΣΟΥ ΠΑΤΡΩΝ
ΙΕΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ
Η ΕΝΟΡΙΑ ΜΑΣ ΠΑΝΗΓΥΡΙΖΕΙ ΜΕ ΚΑΘΕ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΛΑΜΠΡΟΤΗΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΜΗ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΟ & ΓΡΑΦΙΚΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ «ΠΡΑΤΣΙΚΑ» & ΣΤΟΝ ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΝΑΟ ΜΕ ΤΟ ΚΑΤΩΘΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
- ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 28 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026
19:00 α)Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετ’ Αρτοκλασίας και Ιεράς Παρακλήσεως.
β) ΜΙΚΡΑ ΑΓΡΥΠΝΙΑ - Θεία Λειτουργία 22:00-00:30(στον Ενοριακό Ι.Ν.)
- ΣΑΒΒΑΤΟ, 29 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026
07:00 Όρθρος - Πανηγυρική Θεία Λειτουργία μετ’ Αρτοκλασίας και θείου κηρύγματος υπό του Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμ. Χριστοφόρου Μυτιλήνη, Ιεροκήρυκα της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών.
19:00 Αναστάσιμος Μεθέορτος Εσπερινός και Λιτάνευση της Ιεράς Εικόνος πέριξ του Ι. Ν.
ΕΚ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ
Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός ταις διδαχαίς συ το Γένος εφώτισας και της δουλείας τα σκότη διέλυσας.(Μυργιώτης Παναγιώτης Μαθηματικός)
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός ήταν φλογερός πατριώτης, εθνεγέρτης, ιερομόναχος, υπηρέτης του Χριστού. Εργάτης της Ρωμαίικης ελληνικής παράδοσης, κήρυκας της Αληθείας και της Ελευθερίας του υπόδουλου Γένους. Διέφερε από τους άλλους ιεροκήρυκες τους επηρεασθέντες από την Δύση. Δικαίως η Αγία μας εκκλησία τον ανακήρυξε Ισαπόστολο.
Το 1714 γεννήθηκε στο χωριό Μεγάλο Δένδρο της Αιτωλίας ο πατρο - Κοσμάς. Στο ιεροδιδασκαλείο του Λύτσικα στη Σεγδίτσα της Παρνασίδος και στη Μονή Αγίας Παρασκευής στα Βραγγιανά των Αγράφων μαθαίνει τα πρώτα γράμματα. Διδάσκει ως «υποδιδάσκαλος» στα γύρω χωριά της περιοχής. Επειδή επιθυμεί να λάβει ανώτερη μόρφωση μεταβαίνει στην Αθωνιάδα Σχολή στο Άγιο Όρος περίπου το 1750 με τους ξακουστούς δασκάλους Παν. Παλαμά, τον Ευγένιο Βούλγαρη και τον Νικ. Τζαρτζούλη.
Εκεί επιδίδεται με ιδιαίτερο ζήλο στην μελέτη των Γραφών. Δεν γνωρίζουμε ακριβώς τις σπουδές του. Από τα κηρύγματά του και τα γραπτά του βγαίνει το συμπέρασμα ότι κατείχε άριστα τα Ελληνικά , είχε βαθιά θεολογική παιδεία και πάρα πολλές γνώσεις από πολλές άλλες επιστήμες. Κατείχε και αρκετές ξένες γλώσσες. Ο ίδιος γράφει: «... έφθειρα την ζωήν μου εις την σπουδήν σαράντα πενήντα χρόνους... τα βάθη της σοφίας ήρεύνησα». Το 1759 στη Μονή Φιλοθέου γίνεται μοναχός και λαμβάνει το όνομα Κοσμάς από Κώνστας.
Στη Μονή της μετανοίας του φλέγεται από τον πόθο να βοηθήσει το υπόδουλο έθνος στον κατά Θεόν φωτισμό του. Γράφει σχετικά : «Επειδή το Γένος μας έπεσεν εις αμάθειαν, είπα: Ας χάσει ο Χριστός εμένα, ένα πρόβατον, και ας κερδίσει τα άλλα. Ίσως η ευσπλαχνία του Θεού και η ευχή σας σώσει και εμένα».
Στα τέλη του 1760 πιθανότατα πηγαίνει στην Κωνσταντινούπολη και λαμβάνει από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Σωφρόνιο την άδεια και την ευλογία για να αρχίσει το ιεραποστολικό του έργο. Οι περιοδείες του δεν μπορούν να προσδιοριστούν με ακρίβεια.
Θεωρείται βέβαιο ότι περιόδευσε περιοχές της Κωνσταντινούπολης, της Θράκης, της Μακεδονίας, σε νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους, την Αχαΐα, τη Θεσσαλία και τη Βόρεια Ήπειρο, όπου μαρτύρησε. Κήρυττε παντού Χριστό και ελευθερωμένη Ελλάδα. Απλός ο λόγος του, αλλά πλήρης σε θεολογικά μηνύματα. Πράος και ειρηνικός στην συμπεριφορά του, σκόρπιζε καλοσύνη και αγάπη. Ο υπόδουλος λαός τον αγαπούσε και έτρεχε να ακούσει τον απελευθερωτικό λόγο του.
Προφανώς υπήρξαν και αντιδράσεις στην ιεραποστολική και εθνεργετική δράση του πατρο - Κοσμά. Οι πλούσιοι αντιδρούσαν για τον λόγο του να δώσουν «το άδικον οπίσω», οι Ενετοί γιατί μιλούσε και κήρυττε την ρωμαίικη παράδοση, οι Εβραίοι γιατί μετατέθηκε το παζάρι από την Κυριακή, ημέρα Κυρίου για τους Ορθοδόξους, στο Σάββατο και μειώθηκαν τα κέρδη τους. Έλεγε ο Άγιος: «Να τον παρακαλέσετε (τον Χριστό) να με φυλάγει από τις παγίδες του Διαβόλου και μάλιστα των Εβραίων, όπου εξοδιάζουν χιλιάδες πουγκιά δια να με θανατώσουν».
Στις 2 Μαρτίου 1779 γράφει στον αδελφό του Χρύσανθο: «Δέκα χιλιάδες Χριστιανοί με αγαπώσει και ένας με μισεί. Χίλιοι Τούρκοι με αγαπώσει και ένας όχι τόσον. Χιλιάδες Εβραίοι θέλουν τον θάνατον μου και ένας όχι».
Η δράση
Οι περιοδείες του αποσκοπούσαν στην λαϊκή ενότητα μέσα από την εκκλησιαστική παράδοση που ήταν και εθνική. Στόχος πρώτιστος να σταματήσει το φαινόμενο των εξισλαμισμών που είχε πυκνώσει τον 18ο αιώνα. Ο λόγος του γίνεται κατανοητός σε αντίθεση με άλλους ιεροκήρυκες της εποχής του. Χρησιμοποιεί το γλωσσικό ιδίωμα των ακροατών και διανθίζει το κήρυγμα με ελεύθερη απόδοση κειμένων γνωστών από τη θεία λειτουργία.
Η αγάπη του πατρο - Κοσμά προς τον λαό φανερώνεται στο κήρυγμά του: «Χρέος έχουν εκείνοι, όπου σπουδάζουν -σημειώνει-να μη τρέχουν εις αρχοντικά και αυλάς μεγάλων και να ματαιώνωσι (να χαραμίζουν) τη σπουδή τους, δια να αποκτήσουν πλούτον και αξίωμα, αλλά να διδάσκωσι μάλιστα τον κοινόν λαόν, όπου ζώσι με πολλήν απαιδευσίαν και βαρβαρότητα». Το κήρυγμα κα οι διδαχές του πατρός αποτυπώθηκαν στις περίφημες Διδαχές του, ο οποίες δείχνουν την πατερικότητα και παραδοσιακότητά τους.
Απέβλεπε στην αναζωπύρωση του πατερικού φρονήματος για την επανεύρεση των υπαρκτικών θεμελίων του γένους. Έλεγε: «Έμαθα πώς με την χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και Θεού δεν είσθενε Έλληνες (δηλ. ειδωλολάτρες), δεν είσθενε ασεβείς αιρετικοί άθεοι, αλλ' είσθενε ευσεβείς ορθόδοξοι Χριστιανοί, πιστεύετε και είσθενε βαπτισμένοι εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και είσθενε τέκνα και θυγατέρες του Χριστού μας...».
Υπήρξε απόστολος όχι μόνο της Ορθοδοξίας αλλά και της ελληνικής παιδείας. «Άμαρτάνετε πολύ να τα αφήνετε (=τα παιδιά) αγράμματα και τυφλά, και μη μόνον φροντίζετε να τους αφήσετε πλούτη και υποστατικά, και μετά τον θάνατο σας να τα τρων και να τα πίνουν και να σας οπισολογούν (κατηγορούν, δυσφημούν). Καλύτερα να τα αφήσετε φτωχά και γραμματισμένα, παρά πλούσια και αγράμματα». Ή Εκκλησία μας -λέγει-είναι εις την ελληνικήν. Και αν δεν σπουδάσεις τα Ελληνικά, δεν ημπορείς να καταλάβεις εκείνα πού ομολογεί η Εκκλησία μας». Για να περιορίσει και να εξαφανίσει από τους Έλληνες τη χρήση του βλάχικου ή αρβανίτικου γλωσσικού ιδιώματος, θα φθάσει σε σημείο να δηλώσει: «Όποιος χριστιανός, άνδρας ή γυναίκα, υπόσχεται μέσα εις το σπίτι του να μη κουβεντιάζει Αρβανίτικα, ας σηκωθεί επάνω να μου είπει και να πάρω όλα του τα αμαρτήματα εις τον λαιμόν μου από τον καιρόν όπου εγεννήθηκε, έως τώρα, και να βάλω όλους τους χριστιανούς να τον συγχωρέσουν...».
Η επίγεια ζωή και η επαναστατική δράση του τελείωσε στο χωριό Κολικόντασι της σημερινής μαρτυρικής Βορείου Ηπείρου με απαγχονισμό, χωρίς να του απαγγελθεί επίσημη κατηγορία και να γίνει δίκη. Τον κρεμάσανε σε ένα δένδρο. Έπειτα δέσανε στο λαιμό του πέτρα και ρίξανε το τίμιο σκήνωμά του στον ποταμό Άψο. Ένας ιερέας , με το όνομα, Μάρκος το βρήκε να επιπλέει , το παρέλαβε και το ενταφίασε με χριστιανικό τρόπο στη μονή της Θεοτόκου Αρδονίτσας Β. Ηπείρου.
Το οικουμενικό πατριαρχείο, με πράξη του τον κατέταξε μεταξύ των αγίων της Εκκλησίας, στις 20 Απριλίου 1961, υπογραμμίζοντας, ότι «άπασαν την πατρώαν γην διέδραμε, κηρύττων ιεραποστολικώς τον λόγον του θεού, σχολεία πολλαχοϋύ ιδρύων, ασθενούντας θεραπεύων, την Άγιαν αυτού εκκλησίαν κρατύνων, τύπον δ' εαυτόν ταπεινώσεως, αυταπαρνήσεως, αρετής και εγκράτειας άναδείξας, έως ου και τον μαρτυρικόν υπέμεινε θάνατον».
Η μνήμη του τιμάται στις 24 Αυγούστου, ημέρα του μαρτυρίου του.
Άγιος Νήφων Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως: παράδειγμα ταπεινοφροσύνης(Μυργιώτης Παναγιώτης Μαθηματικός)
Λιπὼν ὁ Νήφων τὴν κάτω προεδρίαν Χριστῷ παρέστῃ τῷ προέδρῳ τῶν ὅλων.
Αναφερόμαστε στον Άγιο Νήφωνα τον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Για τον μεγάλο αυτό Άγιο της Εκκλησίας, τον ταπεινό που αξιώθηκε τρεις φορές να εκλεγεί στο θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως. Γονείς του ήταν ο Μανουήλ και η Μαρία, καταγόταν από την Πελοπόννησο( νότιο μέρος). Το κοσμικό όνομά του ήταν Νικόλαος.
Ο μικρός Νικόλαος προσκολλήθηκε σε ένα μοναχό με το όνομα Αντώνιος και έγινε μοναχός με το όνομα Νήφων σε μοναστήρι της Επιδαύρου. Μετά την κοίμηση του γέροντός του πηγαίνει στο κάστρο της Νάρδας, όπου γνωρίζει τον ευσεβή Αγιορείτη μοναχό Ζαχαρία και εγκαθίστανται στη μονή της Θεοτόκου στην Αχρίδα. Ο Ζαχαρίας εκλέγεται αρχιεπίσκοπος Αχριδών και ο Νήφων μεταβαίνει στη Μονή Διονυσίου του Αγίου Όρους, όπου χειροτονείται διάκονος και ιερέας. Ευρισκόμενος στη Μονή καλείται και αναλαμβάνει το 1482 Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης. Μετά την κοίμηση του πατριάρχη Συμεών εκλέγεται Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως στα τέλη του 1486.
Ως Πατριάρχης ο Νήφων επιδίδεται με ζήλο στην διόρθωση των κακώς κειμένων και καταχρήσεων του κλήρου. Μετά από δεκαοκτώ μήνες ξεσπά σκάνδαλο με την περιουσία του κοιμηθέντος Πατριάρχη Συμεών. Ο Νήφων στην προσπάθειά του η περιουσία να παραμείνει στο πατριαρχείο και να μη δημευτεί από τους Τούρκους εμφανίζει ανεψιό του Συμεών ως νόμιμο κληρονόμο. Ο Σουλτάνος Βαγιαζήτ Β ΄πληροφορείται τα γεγονότα και καθαιρεί τον Νήφωνα.
Εκλέγεται για δεύτερη φορά Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως το 1497. Εξυφαίνονται συνωμοσίες εις βάρος του, υποπίπτει στην δυσμένεια του σουλτάνου, καθαιρείται, καταδικάζεται σε ισόβια δεσμά και εξορίζεται στην Ανδριανούπολη το 1498.
Ο ηγεμόνας της Βλαχίας Ράντου Δ΄ ο Μέγας (Ράδουλος) περνώντας από την Ανδριανούπολη δωροδοκεί τους φύλακες μπαίνει στην φυλακή και προσκυνά τον Άγιο. Στην Κωνσταντινούπολη κατορθώνει να αποφυλακίσει τον Άγιο και με ειδική άδεια πήγε στην Βλαχία. Φθάνοντας στη Βλαχία ο Άγιος συγκροτεί συνέλευση από κληρικούς και λαϊκούς και χειροτονεί δυο επισκόπους‧ Ριμνίκου και Μπουζαίου. Βοηθάει τον Ρόδουλο στην κατανομή των αξιωμάτων, όπως γίνονταν στο Βυζάντιο. Υποπίπτει στην δυσμένεια του ηγεμόνα γιατί δεν εγκρίνει παράνομο συνοικέσιο της αδελφής του. Απειλείται από τον ηγεμόνα. Καταφεύγει στην εκκλησία, μιλάει στον λαό, αφορίζει τον γαμπρό, προλέγει δυστυχήματα, ακουμπά την πατριαρχική στολή στην Αγία Τράπεζα και φεύγει. Ο ηγεμόνας πληροφορείται τα γεγονότα και διατάσσει να μη δώσει κανείς στον Άγιο ούτε νερό ούτε ψωμί με την απειλή του θανάτου.
Ο Νήφων καταφεύγει σε έρημη καλύβα υπομένοντας την άδικη καταδίκη με χριστιανική καρτερία. Ο Ρόδουλος για να κατασιγάσει την λαϊκή οργή ζητά συγνώμη και προσφέρει δώρα στον Νήφωνα και ζητά να συγχωρέσει τον γαμπρό του. Στο μεταξύ το συνοικέσιο χάλασε. Ο Άγιος είναι ανένδοτος.
Το 1502 ο Άγιος βρίσκεται στη Βλαχία και δέχεται πρόσκληση να αναλάβει για τρίτη φορά τον θρόνο του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Αρνείται κατηγορηματικά και με δυο μαθητές του αναχωρεί για την Μακεδονία. Περιοδεύοντας και κηρύττοντας σε διάφορες πόλεις φθάνει στο Άγιο Όρος. Παρουσιάζεται στους μοναχούς της Μονής Διονυσίου ως απλός μοναχός. Αυτοί δεν τον αναγνώρισαν μετά από τόσα χρόνια και ο ηγούμενος της Μονής τον όρισε επιστάτη των ζώων της Μονής ( βουρδουνιάρη ). Ο Άγιος το δέχεται με ταπείνωση.
Με διαταγή του Σουλτάνου φθάνουν στο Άγιο Όρος απεσταλμένοι του Πατριαρχείου και ζητάνε από τον Νήφωνα να γυρίσει στην Πόλη και να αναλάβει Πατριάρχης για τρίτη φορά. Φυσικά, δεν τον εντόπισαν και αναχώρησαν άπρακτοι.
Από Πατριάρχης ο Νήφων, απλός επιστάτης των ζώων. Αυτό έγινε μέχρι να αποκαλυφθεί με θαυματουργικό τρόπο το πραγματικό πρόσωπο του «βουρδουνιάρη». Εκείνο τον καιρό εξ αιτίας του φόβου των πειρατών, που λεηλατούσαν τα μοναστήρια και συλλαμβάνανε ομήρους, σε υψηλά παρατηρητήρια τοποθετούντο μοναχοί για να ελέγχουν τον χώρο. Ένα βράδυ παρατηρητής ήταν ο Νήφων. Την ώρα που προσευχόταν πύρινη στήλη ανέβαινε προς τον ουρανό, την οποία είδαν ενάρετοι μοναχοί. Ο μοναχός που ήταν μαζί με τον Άγιο ξυπνά από τον ύπνο και τον βλέπει να είναι όλος πύρινος. Τρομάζει και καταφεύγει στο μοναστήρι. Ενημερώνει τους άλλους μοναχούς για το συμβάν, το οποίο επιβεβαιώνουν και άλλοι μοναχοί. Καταφεύγουν στην εκκλησία και παρακαλούν τον Θεό να τους φανερώσει ποιος ήταν ο «βουρδουνιάρης».
Η φανέρωση δεν άργησε .Ο ηγούμενος βλέπει σε όραμα πως βρίσκεται στην εκκλησία και του παρουσιάζεται ο προστάτης της μονής Τίμιος Πρόδρομος και του λέγει « Μάζεψε όλη την αδελφότητα και βγείτε να προϋπαντήσετε τον πατριάρχη Νήφωνα. Φθάνει η τόση ταπείνωση που έδειξε σαν βορδουνάρης. Αυτό θα σας βοηθήσει να μην πάθετε μεγάλη ζημιά!» Ξυπνά εκστατικός ο Ηγούμενος και αφού συνέρχεται καλεί σε σύναξη όλους τους μοναχούς και τους αναφέρει το όραμα.
Όταν ο Νήφων γύρισε στο μοναστήρι οι πατέρες με λαμπάδες και θυμιάματα τον υποδέχτηκαν ως Πατριάρχη. Ο μακάριος έπεσε καταγής και τα δάκρυά του πότιζαν την γη. Ο Ηγούμενος βάζει μετάνοια, του φιλά το χέρι και του λέγει «Φτάνει, φτάνει οικουμενικέ φωστήρα η τόση σου υπομονή. Φτάνει η άκρα σου ταλαιπωρία την οποία υπέστης, οικειοθελώς. Φτάνει η τόση ταπείνωση που έδειξες, χωρίς, βεβαίως, να το γνωρίζουμε εμείς οι ευτελείς».
Όλοι οι πατέρες συγκινημένοι βάζουν τα κλάματα και ζητούν συγνώμη από τον Άγιο, ιδιαιτέρως όσοι στεναχώρησαν τον « βουρδουνιάρη».
Μετά την αναχώρηση του Νήφωνα, ξηρασία και λιμός ξέσπασε στη Βλαχία. Ο Ράδουλος αρρώστησε από λέπρα και, πιστεύοντας ότι αυτά συμβαίνουν επειδή φέρθηκε άπρεπα στον Νήφωνα, έστειλε ανθρώπους να τον βρουν
Ο Νήφων παρέμεινε στη Μονή Διονυσίου του Αγίου Όρους, όπου και απεβίωσε στις 3 Σεπτεμβρίου του 1508. Αμέσως μετά το θάνατό του τιμήθηκε ως άγιος σε πολλές περιοχές και η Ορθόδοξη Εκκλησία τον κατέταξε στο Αγιολόγιό της μόλις εννέα έτη αργότερα, το 1517, ορίζοντας να τιμάται η μνήμη του στις 11 Αυγούστου.
Μαθητές του υπήρξαν ο ιερομάρτυρας Ιάκωβος ο εκ Καστορίας που μαρτύρησε το 1520, ο όσιος Μακάριος που μαρτύρησε το 1527, και ο Ιωάσαφ που μαρτύρησε το 1536.
Λειτουργικά κείμενα
Ἀπολυτίκιον
Ἔργοις έλαμψας, τῆς ευσεβείας, πάσαν ηύγασας, τὴν Ἐκκλησίαν, τῆς ταπεινώσεως τρόποις ὑψούμενος, ἀσκητικῶς δοξασθεῖς γὰρ ἐν Ἄθωνι, Πατριαρχῶν καλλονὴ ἐχρημάτισας. Νήφων ἔνδοξε, θείων χαρίτων ἔμπλησον, τοὺς πίστει καὶ πόθω σὲ μεγαλύνοντας.
Κοντάκιον
Τῆς Ἐκκλησίας λύχνος ὤφθης παμφαέστατος, τῇ καθαρότητι σοφὲ τῆς πολιτείας σου, τὰς τοῦ Πνεύματος ἐλλάμψεις καταπλουτήσας. Ἀλλ’ ὡς σκεῦος ἀρετῶν καὶ ὑποτύπωσις, καθοδήγησον ἡμᾶς πρὸς βίον κρείττονα, τοὺς βοῶντάς σοι: Χαίροις Νήφων Πατὴρ ἡμῶν.
Κάθισμα
Ἐγκρατείας τοῖς πόνοις καλλωπιζόμενος, ἀρχιερεὺς θεοφόρος καὶ λειτουργὸς ἱερός, Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ ὤφθης ἐν Πνεύματι, καὶ πρὸς ἀγάπην θεϊκῆν, καὶ τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ, παιδεύεις Νήφων παμμάκαρ, ταῖς πρακτικαῖς ὑποθήκαις, καὶ τῷ τοῦ βίου ὑποδείγματι.
Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026
Ο ΜΑΚΑΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ π. Δημητρίου Μπόκου
Σε κάθε γιορτή της Παναγίας διαβάζεται το Ευαγγέλιο για τις δύο αδελφές, Μάρθα και Μαρία, που φιλοξένησαν κάποτε τον Χριστό. Η Μάρθα είχε καταπιαστεί με την ετοιμασία του φαγητού, ενώ η Μαρία καθόταν και άκουε τον Χριστό. Στο παράπονο της Μάρθας για την απραξία της Μαρίας, ο Χριστός απάντησε ότι η Μαρία διάλεξε το σωστό και έκανε αυτό που ήταν πιο αναγκαίο από όλα. Άκουε τον λόγο του Θεού.
Μετά από αυτό και άλλα παρόμοια περιστατικά, μια γυναίκα από το πλήθος που άκουε τον Χριστό, μακάρισε τη μητέρα που τον κυοφόρησε στην κοιλιά της και τον θήλασε στο στήθος της, δηλαδή την Παναγία (Απόδοση Κοιμήσεως Θεοτόκου).
Ήδη ο Γαβριήλ είναι ο πρώτος που εξυμνεί και μακαρίζει την Παναγία κατά τη στιγμή του Ευαγγελισμού. «Χαίρε, Κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου. Ευλογημένη συ εν γυναιξίν».
Αμέσως μετά η Ελισάβετ, στον έκτο μήνα κυοφορίας του Προδρόμου, επαναλαμβάνει τα ίδια λόγια. «Ευλογημένη συ εν γυναιξί και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου». Είσαι μακάρια, ευτυχισμένη, γιατί πίστεψες ότι θα εκπληρωθούν όσα ειπώθηκαν για σένα από τον Κύριο.
Και η Παναγία απάντησε: Ναι, πράγματι χαίρομαι πάρα πολύ για όλα αυτά. «Ιδού γαρ από του νυν μακαριούσι με πάσαι αι γενεαί». Προφητεύει ότι θα είναι η πιο ευτυχισμένη γυναίκα του κόσμου και θα την καλοτυχίζουν όλες οι ανθρώπινες γενιές. Πράγμα που όντως συμβαίνει, χιλιάδες χρόνια τώρα, μια και όλοι επαναλαμβάνουμε τα λόγια της άγνωστης γυναίκας: «Μακαρία η γαστήρ η χωρήσασα Χριστόν».
Και ο Χριστός; Πώς στέκεται απέναντι στη Μητέρα του; «Υιοπρεπώς». Επί γης την έχει παντού και πάντα δίπλα του, μαζί του. Την αξιώνει να δει πρώτη από όλους την Ανάστασή του, να τον υποδεχθεί λαμπρό, αναστημένο, ένδοξο. Και τη συνδοξάζει κατά την πάνσεπτη Κοίμησή της, παραλαμβάνοντας στον ουρανό την παναγία ψυχή της «ταις αγίαις αυτού χερσί», αλλά και το «θεοδόχον σώμα» της μετά από τρεις ημέρες, αποδίδοντας πάντα «το σέβας τη εμψύχω κιβωτώ».
Μα ο Χριστός έκανε και κάτι περισσότερο ακόμα, για χάρη μας. Όταν η γυναίκα από το πλήθος μακάρισε τη Μητέρα του, ο Χριστός της είπε: Δεν έχεις άδικο. Έτσι ακριβώς είναι, όπως το λες. Αλλά κι εσύ μπορείς να είσαι εξ ίσου καλότυχη με τη Μητέρα μου. Πώς; Αν ακούς τον λόγο του Θεού και τον τηρείς. Και κάθε άνθρωπος που θα το κάνει αυτό, θα είναι μακάριος σαν τη Μητέρα μου.
Ο Χριστός συμφωνεί ότι η Μητέρα του είναι όντως καλότυχη, μακάρια. Μα όχι μόνο επειδή τον γέννησε. Αλλά επειδή άκουε τον λόγο του Θεού και τον τηρούσε πάντα προσεκτικά, «συμβάλλουσα εν τη καρδία αυτής». Είχε γεννήσει τον Χριστό στην καρδιά της, προτού τον κυοφορήσει στην κοιλιά της. Τον γέννησε κατά σάρκα, γιατί συγγένεψε μαζί του πρώτα εξόχως κατά πνεύμα.
Και όταν κάποτε η Μητέρα του και τα (νομιζόμενα ως) αδέλφια του (παιδιά του Ιωσήφ) τον αναζήτησαν, και λόγω του πλήθους δεν μπορούσαν να τον πλησιάσουν, ο Χριστός είπε το συγκλονιστικό: Για ποια μητέρα και αδέλφια μου μιλάτε; Μα εσείς όλοι που με ακούτε, είστε η μητέρα μου και τα αδέλφια μου. Κάθε άνθρωπος που κάνει το θέλημα του Θεού, είναι αδελφός μου και αδελφή μου και μητέρα μου, γιατί μου επιτρέπει να γεννηθώ στην καρδιά του.
Δεν είναι η σαρκική συγγένεια το πρώτιστο που μετράει. Στην Παναγία βέβαια συνέβη διπλό το θαυμάσιο.
Γι’ αυτό και εξαιρέτως η Παναγία είναι η μόνη που μακαρίζεται διττώς, για την απόλυτα μοναδική, κατά σάρκα και κατά πνεύμα, συγγένεια μαζί του.
Καλή, ευλογημένη εβδομάδα!
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις
(Atom)
ΠΡΟΣΟΧΗ!!! ΠΕΡΙ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΑΤΡΩΝ κ.κ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
ΛΥΧΝΟΣ TV-ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΙΑ ΜΑΣ
ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΙΑ
ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΑ 2025-2026
ΕΛΑ ΚΑΙ ΕΣΥ ΣΤΗΝ ΠΑΡΕΑ ΜΑΣ...
ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΓΑΠΗΣ
ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΦΙΛΩΠΤΩΧΟ ΤΑΜΕΙΟ
Δημοφιλείς αναρτήσεις
-
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΤΡΩΝ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ & ΟΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΩΣΣΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΙΕΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ Η ΕΝΟΡΙΑ ΜΑΣ ΠΑΝΗΓΥΡΙΖΕΙ ΜΕ Κ... -
23/8 ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ-Απόδοσις της Κοιμήσεως της Θεοτόκου: Θεία Λειτουργία 06:45-09:45 26/8 ΤΕΤΑΡΤΗ απόγευμα: 18:30 Εσπερινός και ευχ... -
Μια ομάδα Αγίων η Εκκλησία μας τους ονομάζει Νεοφανείς. Είναι Άγιοι άνδρες ή γυναίκες των οποίων την ύπαρξη αγνοούσαν οι άνθρωποι. Είχαν ζ... -
Είναι γνωστό ότι ο Χριστός ότι κατά την τρίχρονη δημόσια δράση Του στη γη είχε μαζί Του μαθητές που παρακολουθούσαν την δράση Του, τα θαύμα... -
Για 21 συνεχόμενα χρόνια η Ενορία μας με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ.κ. Χρυσοστόμου, κινούμενη στα πλαίσια της ποιμαντι...
Η λίστα ιστολογίων μου
ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ
Δώσε ζωή...